Ghosting. Dlaczego ktoś znika bez słowa i jak sobie z tym poradzić?
Rozmowa się kleiła. Były długie wiadomości, wspólne plany, może kilka spotkań. Aż pewnego dnia odpowiedź nie przychodzi. Ani następnego dnia, ani tydzień później. Druga osoba znika bez słowa wyjaśnienia.
To zjawisko ma już swoją nazwę: ghosting, od angielskiego słowa ghost, czyli duch. Dotyczy randek, ale także przyjaźni, a nawet relacji zawodowych. Dla jednej strony bywa wygodnym sposobem zakończenia znajomości, dla drugiej często jest bolesnym doświadczeniem, z którym trudno sobie poradzić.
Czym jest ghosting?
Ghosting to nagłe zerwanie kontaktu bez wyjaśnienia. Osoba, która znika, przestaje odpisywać, nie odbiera telefonów, czasem blokuje drugą stronę w mediach społecznościowych. Nie mówi, że chce zakończyć znajomość. Po prostu przestaje się odzywać.
Zjawisko nie jest nowe, bo ludzie zawsze bywali niesłowni. Komunikatory i aplikacje randkowe sprawiły jednak, że zniknięcie stało się wyjątkowo łatwe. Gdy znajomość toczy się głównie przez ekran, a para nie ma wspólnych znajomych, wystarczy przestać odpisywać.
Obok ghostingu opisuje się podobne zjawiska. Breadcrumbing, czyli „rzucanie okruszków”, to podtrzymywanie kontaktu sporadycznymi wiadomościami, które dają nadzieję, ale do niczego nie prowadzą. Orbiting to sytuacja, w której ktoś zrywa kontakt, a mimo to nadal ogląda nasze relacje w mediach społecznościowych. Wszystkie te zachowania łączy niejasność: druga strona nie wie, na czym stoi. O obietnicach, za którymi nic nie idzie, pisze Błażej Karwat w eseju „Obietnice bez pokrycia”.
Jak często zdarza się ghosting?
Według przeglądu badań z 2024 roku ghostingu doświadczyło od 20 do 40% dorosłych – jako osoby porzucone, jako ci, którzy zniknęli, albo w obu rolach (Daraj i in., 2024). W amerykańskim badaniu Gili Freedman i współpracowników mniej więcej co czwarty uczestnik przyznał, że partner zniknął z jego życia bez słowa, a co piąty sam zakończył w ten sposób związek (Freedman i in., 2019).
Hiszpańskie badanie dorosłych w wieku 18–40 lat pokazało z kolei, że pokrewne doświadczenia, zwłaszcza breadcrumbing, wiążą się z mniejszym zadowoleniem z życia i silniejszym poczuciem samotności (Navarro i in., 2020).
Dlaczego ghosting tak boli?
Każde rozstanie boli. Ghosting jest jednak szczególnie trudny, bo odbiera szansę na zrozumienie, co się stało. Nie ma rozmowy, wyjaśnienia ani pożegnania. Zostaje cisza, którą trzeba czymś wypełnić, najczęściej domysłami.
Psycholog Kipling Williams, który od lat bada wykluczenie społeczne, wskazuje, że bycie ignorowanym uderza w podstawowe potrzeby człowieka: przynależności, poczucia własnej wartości, kontroli i poczucia, że nasze istnienie ma znaczenie (Williams, 2007). Badania z użyciem rezonansu magnetycznego pokazały, że odrzucenie społeczne aktywuje w mózgu obszary związane z odczuwaniem bólu (Eisenberger i in., 2003).
Wiele osób zaczyna wtedy szukać winy w sobie: „Co zrobiłam nie tak?”, „Czy coś jest ze mną nie w porządku?”. Wracają do ostatnich rozmów i analizują każde słowo. O tym, co dzieje się z nami, gdy druga strona milczy, pisze Błażej Karwat w artykule „Kiedy druga osoba milczy”.
Szczególnie trudno bywa osobom z lękowym stylem przywiązania. Badania pokazują, że częściej mówią o tym, że ktoś zniknął z ich życia bez słowa (Powell i in., 2021), a samo milczenie drugiej strony silnie uruchamia ich lęk przed odrzuceniem. Więcej piszemy o tym w artykule „Style przywiązania”.
Dlaczego ludzie znikają bez słowa?
Ghosting rzadko ma jedną przyczynę. Najczęściej chodzi o uniknięcie niezręcznej rozmowy: łatwiej przestać odpisywać, niż powiedzieć wprost, że nie chce się kontynuować znajomości. Niektórzy są nawet przekonani, że w ten sposób oszczędzają drugiej osobie przykrości.
Znaczenie ma też to, jak ważna była relacja. Im krótsza i mniej zaangażowana znajomość, tym łatwiej z niej zniknąć (Daraj i in., 2024). Badania wskazują również, że po ghosting częściej sięgają osoby przekonane, że związek „albo jest pisany, albo nie”. Jeśli coś nie zaiskrzyło od razu, nie widzą sensu, by cokolwiek wyjaśniać (Freedman i in., 2019).
Bywa wreszcie, że za zniknięciem stoi trudność z bliskością. Ktoś, kto nie umie mówić o swoich uczuciach albo czuje napięcie, gdy relacja zaczyna się pogłębiać, może wycofać się w jedyny znany sobie sposób – milczeniem. Nie usprawiedliwia to ghostingu, ale pomaga zrozumieć, że często mówi on więcej o osobie, która zniknęła, niż o tej, która została.
Co zrobić, gdy ktoś zniknął bez słowa?
- Nazwać to, co się stało. Jeśli mimo prób kontaktu odpowiedź nie przychodzi, warto przyjąć, że to także jest odpowiedź, choć bolesna i niepełna.
- Nie wysyłać kolejnych wiadomości. Jedna wiadomość z prośbą o wyjaśnienie wystarczy. Następne zwykle tylko pogłębiają poczucie bezsilności.
- Uważać na wnioski o sobie. Zniknięcie drugiej osoby nie dowodzi, że jesteśmy mniej warci. Najczęściej świadczy o tym, jak ona radzi sobie z trudnymi sytuacjami.
- Porozmawiać z kimś bliskim. Opowiedzenie o tym, co się stało, pomaga uporządkować myśli i zmniejsza wstyd, który często towarzyszy odrzuceniu.
- Dać sobie czas. Smutek, złość i tęsknota są naturalną reakcją, także po krótkiej znajomości.
A jeśli to ja znikam?
Zdarza się, że to my przestajemy odpisywać. Czasem z wygody, czasem z lęku przed rozmową, która mogłaby kogoś zranić. Tymczasem krótka, uczciwa wiadomość zwykle sprawia mniej bólu niż milczenie. Wystarczy kilka zdań: „Dziękuję za nasze spotkania. Nie czuję, że to jest to, czego szukam, i nie chcę dawać Ci złudnej nadziei. Życzę Ci wszystkiego dobrego”.
Jeśli znikanie stało się sposobem na kończenie kolejnych znajomości, warto zastanowić się, dlaczego rozmowa o uczuciach jest tak trudna.
Kiedy warto skorzystać z pomocy psychoterapeuty?
Pojedyncze doświadczenie ghostingu zwykle z czasem przestaje boleć. Warto jednak poszukać pomocy, gdy:
- zniknięcie drugiej osoby długo nie daje spokoju, a myśli wciąż krążą wokół tego, co poszło nie tak;
- podobna sytuacja powtarza się w kolejnych znajomościach;
- po odrzuceniu pojawia się niechęć do nawiązywania nowych relacji;
- to my regularnie znikamy, bo nie potrafimy inaczej zakończyć znajomości.
W terapii można przyjrzeć się temu, jak przeżywamy odrzucenie, skąd bierze się lęk przed bliskością i jak budować relacje, w których obie strony mówią o tym, czego chcą.
Najczęstsze pytania
Co oznacza, że ktoś mnie zghostował?
Oznacza to, że ktoś nagle zerwał kontakt bez wyjaśnienia: przestał odpisywać, odbierać telefony albo zablokował drugą osobę w mediach społecznościowych. Słowo pochodzi od angielskiego ghost, czyli duch.
Czy ghosting jest formą przemocy emocjonalnej?
Pojedynczy przypadek ghostingu zwykle nie jest przemocą, choć może bardzo zranić. Inaczej jest w stałym związku, gdy milczenie staje się sposobem karania drugiej osoby. Takie „ciche dni” mogą być formą przemocy emocjonalnej.
Czy warto pisać do osoby, która zniknęła?
Jedna wiadomość z prośbą o wyjaśnienie może pomóc domknąć sprawę. Jeśli jednak pozostaje bez odpowiedzi, kolejne próby zwykle tylko przedłużają niepewność.
Jak długo boli ghosting?
To zależy od tego, jak ważna była relacja, i od wcześniejszych doświadczeń z odrzuceniem. Jeśli po kilku tygodniach myśli wciąż krążą wokół zniknięcia drugiej osoby, warto o tym z kimś porozmawiać.
Bibliografia
Daraj, L. R., Buhejji, M. R., Perlmutter, G., Jahrami, H., i Seeman, M. V. (2024). Ghosting: Abandonment in the digital era. Encyclopedia, 4(1), 36–45. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4010004
Eisenberger, N. I., Lieberman, M. D., i Williams, K. D. (2003). Does rejection hurt? An fMRI study of social exclusion. Science, 302(5643), 290–292.
Freedman, G., Powell, D. N., Le, B., i Williams, K. D. (2019). Ghosting and destiny: Implicit theories of relationships predict beliefs about ghosting. Journal of Social and Personal Relationships, 36(3), 905–924. https://doi.org/10.1177/0265407517748791
Navarro, R., Larrañaga, E., Yubero, S., i Víllora, B. (2020). Psychological correlates of ghosting and breadcrumbing experiences: A preliminary study among adults. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 1116. https://doi.org/10.3390/ijerph17031116
Powell, D. N., Freedman, G., Le, B., i Williams, K. D. (2021). A multi-study examination of attachment and implicit theories of relationships in ghosting experiences. Journal of Social and Personal Relationships. https://doi.org/10.1177/02654075211009308
Williams, K. D. (2007). Ostracism. Annual Review of Psychology, 58, 425–452.
Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.
Dodaj komentarz
Chcesz się przyłączyć do dyskusji?Feel free to contribute!