FOMO i znajomi tylko w internecie. Dlaczego scrollowanie pogłębia samotność?

Jest wtorkowy wieczór. Kasia leży na kanapie z telefonem w dłoni i przewija zdjęcia: znajomi z pracy są na koncercie, koleżanka ze studiów właśnie wróciła z Lizbony, ktoś inny świętuje zaręczyny. Z każdym kolejnym zdjęciem coraz mocniej czuje, że życie toczy się gdzieś obok niej. Odkłada telefon, a po kwadransie znów po niego sięga.

To uczucie ma swoją nazwę: FOMO, od angielskiego fear of missing out, czyli lęk przed tym, że coś ważnego przechodzi obok. Nie dotyczy wyłącznie młodych ludzi, ale u nich bywa szczególnie silne, bo to oni spędzają w sieci najwięcej czasu.

Czym jest FOMO?

Psychologowie opisują FOMO jako przekonanie, że inni przeżywają coś ciekawszego i ważniejszego, połączone z silną potrzebą bycia na bieżąco z tym, co robią (Przybylski i in., 2013). Objawia się ciągłym sprawdzaniem telefonu, trudnością w skupieniu się na tym, co dzieje się tu i teraz, i niepokojem przy każdej, nawet krótkiej utracie dostępu do sieci.

Badacze zauważyli, że FOMO jest silniejsze u osób, których podstawowe potrzeby – bliskości, poczucia kompetencji i wpływu na własne życie – są słabiej zaspokojone (Przybylski i in., 2013). Badanie opierało się na ankietach internetowych i pokazuje współwystępowanie, nie przyczynę. Można jednak przypuszczać, że im bardziej czegoś brakuje w codziennym życiu, tym mocniej zagląda się w cudze.

Setki znajomych i nikogo bliskiego

Media społecznościowe pozwalają utrzymywać kontakt z dziesiątkami, a nawet setkami osób. Łatwo dowiedzieć się, kto zmienił pracę, kto wyjechał na wakacje i komu urodziło się dziecko, a wtedy kusi myśl, że skoro tyle wiadomo o innych, nie ma mowy o samotności. Tymczasem polubienie zdjęcia czy emotka pod relacją niewiele mają wspólnego z rozmową, w której można być wysłuchanym.

Badanie przeprowadzone wśród młodych dorosłych w Stanach Zjednoczonych pokazało, że osoby korzystające z mediów społecznościowych najczęściej miały około trzykrotnie większą szansę na poczucie izolacji społecznej niż te, które korzystały z nich najrzadziej (Primack i in., 2017). Nie wiadomo, co jest przyczyną, a co skutkiem: czy media społecznościowe pogłębiają samotność, czy samotni ludzie częściej w nich szukają kontaktu. Najpewniej działa to w obie strony.

Dlaczego scrollowanie nie pomaga?

Porównywanie codzienności z cudzymi najlepszymi chwilami

W sieci pokazuje się zwykle to, co udane: wyjazdy, spotkania, sukcesy. Rzadko ktoś publikuje zdjęcie samotnego wieczoru albo kłótni z partnerem. Gdy zwykłe życie porównuje się z cudzą wystawą najlepszych momentów, łatwo dojść do wniosku, że wszyscy wokół mają bogate życie towarzyskie i tylko własne od niego odstaje.

Kontakt online wypiera spotkania

Wymiana wiadomości daje poczucie, że relacja trwa. Z czasem może jednak zastąpić spotkania, a te wymagają więcej wysiłku. Coraz trudniej wtedy zdobyć się na telefon czy zaproszenie, a każde wyjście z domu staje się większym wyzwaniem.

Telefon zabiera czas, którego brakuje na relacje

Według raportu „Młodzież 2025” uczniowie spędzają w internecie średnio około pięciu godzin dziennie (CBOS i KCPU, 2025). Dorośli często niewiele mniej. To czas, którego potem brakuje na spotkania, rozmowy i budowanie przyjaźni, które w dorosłym życiu wymaga go szczególnie dużo.

Czy znajomości w internecie są gorsze?

Nie zawsze. Dla wielu osób internet jest ważnym miejscem kontaktu: pozwala znaleźć ludzi o podobnych zainteresowaniach, podtrzymywać znajomości na odległość czy poczuć się mniej samotnie w trudnym czasie. Problem pojawia się wtedy, gdy relacje online stają się jedynymi, a spotkań na żywo unika się, bo wydają się zbyt trudne.

Duże znaczenie ma też różnica między rozmową a przeglądaniem. Długa rozmowa przez kamerę z przyjacielem mieszkającym za granicą może dawać dużo bliskości. Godzina przewijania cudzych zdjęć zwykle zostawia raczej poczucie pustki.

Co może pomóc?

Pierwszym krokiem bywa ograniczenie czasu w mediach społecznościowych. W jednym z badań studenci, którzy przez trzy tygodnie korzystali z nich najwyżej 30 minut dziennie, odczuwali potem wyraźnie mniej samotności i obniżonego nastroju niż ci, którzy korzystali z nich jak zwykle (Hunt i in., 2018). Badanie objęło niewielką grupę amerykańskich studentów, ale jego wynik dobrze współgra z doświadczeniem wielu osób.

Pomaga też zauważanie chwil, w których sięga się po telefon. Zwykle dzieje się to odruchowo, w chwilach nudy, zmęczenia albo samotności, a samo zauważenie tego momentu daje szansę na inny wybór, na przykład wiadomość albo telefon do znajomego zamiast oglądania jego zdjęć. Regularne spotkania na żywo, nawet krótkie, dają więcej bliskości niż setki reakcji pod zdjęciami, zwłaszcza gdy telefon zostaje wtedy w kieszeni. Rozmowa, w której nikt nie zerka na ekran, jest zupełnie innym doświadczeniem.

Kiedy szukać pomocy psychoterapeuty?

Pomoc terapeuty jest potrzebna, gdy telefon i media społecznościowe zajmują coraz więcej czasu, a próby ograniczenia ich się nie udają, gdy przeglądanie cudzego życia regularnie pogarsza nastrój i poczucie własnej wartości albo gdy poza siecią nie ma nikogo, z kim można porozmawiać. Sygnałem bywa też lęk tak silny, że łatwiej unikać spotkań na żywo, niż się na nie wybrać. W terapii można przyjrzeć się temu, czego szuka się w sieci i czego brakuje w codziennym życiu, a także zacząć budować relacje poza ekranem. FOMO okazuje się wtedy często jednym z przejawów szerszego problemu, jakim jest samotność młodych dorosłych.

Najczęstsze pytania

Co to jest FOMO?

FOMO (ang. fear of missing out) to lęk przed tym, że coś ważnego przechodzi obok. Łączy się z przekonaniem, że inni przeżywają coś ciekawszego, i z potrzebą ciągłego sprawdzania, co robią.

Czy media społecznościowe powodują samotność?

Badania pokazują związek między intensywnym korzystaniem z mediów społecznościowych a poczuciem samotności, ale działa on w obie strony. Media społecznościowe mogą pogłębiać samotność, a osoby samotne częściej w nich szukają kontaktu.

Ile czasu w mediach społecznościowych to za dużo?

Nie ma jednej granicy. Pomaga obserwowanie, jak zmienia się samopoczucie po przeglądaniu sieci i czy czas spędzany przy telefonie nie zabiera miejsca spotkaniom z ludźmi. W jednym z badań ograniczenie mediów społecznościowych do 30 minut dziennie zmniejszyło poczucie samotności.

Czy przyjaźń przez internet może być prawdziwa?

Tak, zwłaszcza gdy opiera się na regularnej, szczerej rozmowie. Najwięcej bliskości daje jednak zwykle połączenie kontaktu online ze spotkaniami na żywo albo rozmowami przez kamerę.

Bibliografia

CBOS i Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. (2025). Młodzież 2025. Raport z badań.

Hunt, M. G., Marx, R., Lipson, C., i Young, J. (2018). No more FOMO: Limiting social media decreases loneliness and depression. Journal of Social and Clinical Psychology, 37(10), 751–768.

Primack, B. A., Shensa, A., Sidani, J. E., Whaite, E. O., Lin, L. Y., Rosen, D., Colditz, J. B., Radovic, A., i Miller, E. (2017). Social media use and perceived social isolation among young adults in the U.S. American Journal of Preventive Medicine, 53(1), 1–8.

Przybylski, A. K., Murayama, K., DeHaan, C. R., i Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29(4), 1841–1848.

Sensity

Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.

Umów online spotkanie z terapeutą