Tag Archive for: OCD

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, OCD, nerwica natręctw – co to znaczy?

Zaburzenie obsesyjno- kompulsyjne to choroba (kiedyś nazywana nerwicą natręctw) charakteryzująca się występowaniem natrętnych, nawracających myśli (obsesje) i/lub natrętnych czynności (kompulsji), od których ciężko jest się powstrzymać, ponieważ redukują one lęk oraz napięcie powstające na skutek wcześniej wymienionych myśli.

Obsesje to intensywne myśli, które są niepokojące, często wstydliwe oraz ciągle powracają.

Pojawiają się wbrew woli pacjenta. Typowe obsesje można podzielić na następujące kategorie:

• związane z zanieczyszczeniem np. niepokój związany z brudem, zarazkami i chorobami,
• agresywne np. obawa przed skrzywdzeniem innych, brutalne, przerażające wyobrażenia,
• o tematyce seksualnej np. zakazane, perwersyjne myśli, wyobrażenia, impulsy,
• związane z gromadzeniem, oszczędzaniem np. obawa przed zgubieniem czegoś,
• myśli magiczne/przesądy, zabobony np. szczęśliwe i nieszczęśliwe liczby,
• somatyczne np. nadmierny niepokój związany z możliwością zachorowania,
• o tematyce religijnej np. nadmierny niepokój przed obrazą Boga lub obiektów religijnych,
• potrzeba wiedzy, zapamiętywania.

Kompulsje to czynności natrętne, które uważane są za konieczne, aby zapobiec uczuciu niepokoju oraz negatywnym konsekwencjom, które mogą się przydarzyć.

Często postrzegane są przez pacjenta za bezsensowne, ale trudno jest się im przeciwstawić. Najczęstsze kategorie kompulsji to:

•  związane z myciem lub czyszczeniem np. zrytualizowane mycie rąk,
• związane ze sprawdzaniem np. zamków w drzwiach, zabawek, podręczników, przedmiotów,
• związane z powtarzaniem np. czytania, wymazywania, przepisywania,
• związane z liczeniem np. przedmiotów, pewnych liczb, słów,
• związane z porządkowaniem/ układaniem np. potrzeba symetrii lub wyrównywania,
• związane z gromadzeniem/ oszczędzaniem np. trudności z wyrzucaniem rzeczy, gromadzeniem kawałków papieru, sznurka, itp.,
• zachowania magiczne, przesądy, zabobony np. chodzenie po pewnych miejscach na podłodze,
• rytuały z włączeniem innych osób np. zadawanie rodzicowi tego samego pytania w celu uzyskania wielokrotnej odpowiedzi,
• zrytualizowane zachowania związane z jedzeniem,
• potrzeba dotykania, klepania.

Jak to działa?

Osoby z OCD są zaniepokojone swoimi myślami, które często są niezgodne z ich przekonaniami. Starają się ich unikać, jednak to powoduje tylko wzmożenie natłoku natrętnych myśli. Na przykład: Postaraj się przez minutę nie myśleć o białym niedźwiedziu? Zapewne wtedy cały czas będziesz o nim myśleć. Tak to właśnie działa.

Takie osoby wykonują rozmaite czynności, ponieważ powodują chwilową ulgę. Jednak z czasem muszą wykonywać daną czynność coraz częściej, aby poczuć się lepiej. W ten sposób powstaje błędne koło kompulsji.

Dlaczego warto podjąć się leczenia?

Duża część osób cierpiących na zaburzenie obsesyjno- kompulsyjne zdaje sobie sprawę z tego, że ich lęki są irracjonalne, ale nie może zaprzestać wykonywać czynności natrętnych. W konsekwencji tacy ludzie posiadają wiele problemów np.: rytuały zajmują im zbyt wiele czasu, co niejednokrotnie koliduje z ich życiem zawodowym i/lub rodzinnym, unikają miejsc bądź sytuacji, które wywołują niepokój, wciągają w chorobę swoich bliskich nakłaniając do udziału w rytuałach przez co dochodzi do konfliktów, czasami nawet nie wychodzą z domu.

Celem leczenia nie jest całkowite pozbycie się myśli oraz czynności natrętnych, ale sprowadzenie ich nasilenia do poziomu szeroko rozumianej normy (poniżej godziny na dobę). Terapia poznawczo- behawioralna ma na celu pokazanie, że można sobie radzić z lękiem, kontrolować go bez kompulsji.