SensitySensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny. Umów online spotkanie z terapeutą www.sensity.pl
Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.
https://www.sensity.pl/wp-content/uploads/2026/10/niewidzialne-klatki-wprowadzenie-wyjscie-z-domu-sensity.jpg10241536Sensityhttps://www.sensity.pl/wp-content/uploads/2017/04/logo-sensity-claim.pngSensity2026-05-18 16:37:442026-11-09 21:10:25Wprowadzenie. Jak nie przekazać krzywdy kolejnemu pokoleniu
W poprzedniej części pisaliśmy o tym, jak napięcie z dzieciństwa odzywa się w ciele: drżeniem rąk, kołataniem serca, nagłym lękiem. U części osób ciało reaguje odwrotnie. Zamiast alarmu pojawia się cisza i dziwne odrętwienie. W psychoterapii nazywamy to dysocjacją. To częsty skutek dorastania w domu, w którym nie było miejsca na Twoje granice.
W codziennym życiu może to wyglądać tak, że świetnie radzisz sobie w pracy, kierujesz zespołem i wszyscy podziwiają Twój spokój, a jednocześnie żyjesz jakby tylko w głowie. Nie zauważasz głodu, pragnienia ani zmęczenia. Zdarza się, że nie czujesz nawet bólu, dopóki ciało nie zatrzyma Cię chorobą.
Znieczulenie na żądanie. Dlaczego mózg wybiera ciszę?
Żeby zrozumieć, skąd się to bierze, warto spojrzeć na układ nerwowy. Badania obrazowe mózgu u części osób z zespołem stresu pourazowego pokazują, że w stanach dysocjacji słabnie aktywność obszarów, które odpowiadają za odczuwanie tego, co dzieje się w ciele.
Kiedy dziecko jest w sytuacji, z której nie może uciec, a lęku jest za dużo, psychika potrafi odciąć uczucia i doznania z ciała. Działa to trochę jak znieczulenie, które mózg podaje sam. W tamtym momencie chroni. Ma jednak swoją cenę: osoby, które silnie dysocjują w czasie trudnych zdarzeń, częściej mają potem utrwalone objawy traumy.
Wewnętrzna emigracja. Życie na autopilocie
Jeśli dorastałeś w domu, w którym rodzic chciał mieć wpływ na wszystko, także na to, co myślisz i czujesz, odcięcie od uczuć mogło być jedyną kryjówką, do której nikt nie miał dostępu. Schronieniem staje się myślenie, planowanie i ciągłe działanie. Zamiast przeżywać swoje życie, zaczynasz nim zarządzać.
W dorosłości często wygląda to jak pracowitość: ciągła zajętość, sukcesy, praca ponad siły. Ciało staje się narzędziem, które ma Cię dowieźć z jednego spotkania na drugie. W psychologii traumy mówi się o „pozornie normalnej” części osobowości, która pozwala sprawnie funkcjonować na zewnątrz. W bliskich relacjach płaci się za to wysoką cenę, bo trudno dzielić się uczuciami, do których samemu nie ma się dostępu.
Sprawdź, czy to może dotyczyć Ciebie. Zwróć uwagę na takie sygnały:
W czasie trudnej rozmowy albo kłótni „urywa Ci się film” i potem nie pamiętasz, co zostało powiedziane.
Czasem patrzysz w lustro i masz wrażenie, że widzisz kogoś obcego.
Masz poczucie, że oglądasz swoje życie zza szyby, jak widz we własnym filmie.
Bliscy mówią, że bywasz „nieobecny”, „odpływasz” albo masz pusty wzrok.
W chwilach dużego stresu robisz się bardzo spokojny i rzeczowy, zamiast czuć lęk albo złość.
Cena odcięcia. Wyłączony system ostrzegania
Najbardziej odczuwa się to w bliskich związkach. Kiedy nie słyszysz sygnałów z własnego ciała, trudniej Ci w porę zauważyć, że ktoś przekracza Twoje granice. Ciało może reagować napięciem, ale ta informacja do Ciebie nie dociera albo dociera dopiero po fakcie.
Trudniej też cieszyć się bliskością i seksem. Żeby naprawdę poczuć drugą osobę, trzeba być obecnym we własnym ciele, a przy dysocjacji właśnie tego brakuje.
Terapia dysocjacji zaczyna się od tego, co dzieje się w ciele tu i teraz. Do trudnych wspomnień wraca dopiero wtedy, gdy pacjent umie już zauważać i uspokajać swoje reakcje, i robi to w tempie, które da się wytrzymać. To powolna nauka ponownego czucia: zauważania, gdzie zbiera się napięcie, jak w ciele objawia się złość, jak brzmi zmęczenie, które od lat było ignorowane. Krok po kroku wracają uczucia, z których kiedyś trzeba było zrezygnować, żeby przetrwać. Bywa to trudne, bo razem z radością wracają też smutek i złość.
Jeśli odcinasz się od emocji, a ciało traktujesz jak narzędzie, warto porozmawiać o tym z psychoterapeutą. W Sensity pomagamy w spokojnym tempie odzyskiwać kontakt ze sobą. Spotykamy się online i w Warszawie.
Dlaczego nie pamiętam dzieciństwa?
Luki w pamięci z dzieciństwa są częstsze, niż się wydaje. Większość dorosłych nie pamięta niczego sprzed trzeciego, czwartego roku życia, a z późniejszych lat zostają raczej pojedyncze sceny niż ciągła opowieść. U osób, które dorastały w ciągłym napięciu, tych luk bywa więcej. Przewlekły stres utrudnia zapamiętywanie, a przy dysocjacji wiele chwil przeżywało się jakby obok siebie.
Brak wspomnień sam w sobie niczego nie dowodzi: ani tego, że dzieciństwo było spokojne, ani tego, że wydarzyło się coś złego. W terapii nie odtwarza się wspomnień na siłę. Pracuje się z tym, co jest dostępne, czyli z dzisiejszymi reakcjami, relacjami i emocjami. Często mówią one o przeszłości więcej niż obrazy.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czy to normalne, że nie pamiętam ogromnych fragmentów swojego dzieciństwa?
Tak, to częste. Większość ludzi nie pamięta niczego sprzed trzeciego, czwartego roku życia, a wspomnienia z późniejszego dzieciństwa też bywają fragmentaryczne. Luki w pamięci mogą mieć związek z dysocjacją, kiedy psychika oddalała od świadomości to, czego dziecko nie mogło udźwignąć. Mogą też mieć inne przyczyny. W terapii nie wydobywa się wspomnień na siłę. Pracuje się z tym, co jest dostępne, i z tym, jak dawne doświadczenia wpływają na teraźniejszość.
Jak odróżnić zwykłe życiowe zmęczenie od stanu dysocjacji pourazowej?
Kiedy jesteś po prostu zmęczony, czujesz to w ciele: bolą Cię mięśnie, kleją się powieki, chce Ci się spać, a po odpoczynku przychodzi ulga. Przy dysocjacji sygnały zmęczenia do Ciebie nie docierają. Możesz pracować kilkanaście godzin bez poczucia senności, na samej adrenalinie i lęku przed zatrzymaniem się. Jeśli tak wygląda Twoja codzienność, warto porozmawiać o tym z lekarzem albo psychoterapeutą. Jeśli jednak potrzeba snu nagle maleje, myśli przyspieszają, a energii jest niezwykle dużo, porozmawiaj pilnie z psychiatrą, bo tak może wyglądać hipomania.
Bibliografia
Freyd, J. J. (1996). Betrayal Trauma: The Logic of Forgetting Childhood Abuse. Cambridge, MA: Harvard University Press.
International Society for the Study of Trauma and Dissociation (2011). Guidelines for treating dissociative identity disorder in adults, third revision. Journal of Trauma & Dissociation, 12(2), 115–187.
Lanius, R. A., Vermetten, E., Loewenstein, R. J. i in. (2010). Emotion modulation in PTSD: Clinical and neurobiological evidence for a dissociative subtype. American Journal of Psychiatry, 167(6), 640–647.
Levine, P. A., Frederick, A. (2017). Obudźcie tygrysa. Leczenie traumy (tłum. B. Jarząbska-Ziewiec). Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Van der Hart, O., Nijenhuis, E. R. S., Steele, K. (2006). The Haunted Self: Structural Dissociation and the Treatment of Chronic Traumatization. New York: W. W. Norton & Company.
Van der Kolk, B. (2018). Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy (tłum. M. Załoga). Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Opracowanie merytoryczne poradnika „Niewidzialne klatki”: Marta Mauer-Włodarczak oraz zespół psychoterapeutów Poradni Sensity.pl. Treść opiera się na 20-letnim doświadczeniu gabinetowym naszych psychoterapeutów, którzy na co dzień pracują z dorosłymi dziećmi z rodzin dysfunkcyjnych, osobami po traumie relacyjnej i uwikłanymi w trudne relacje rodzinne. Sesje odbywają się online oraz stacjonarnie w Warszawie.
Jeśli Twoja sytuacja wygląda inaczej
„Własny dom” – jeśli znasz już ciężar, który wyniosłeś z domu rodzinnego, i chcesz zbudować nowe, zdrowe relacje.
Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.
https://www.sensity.pl/wp-content/uploads/2026/11/dysocjacja-po-traumie-nie-pamietam-dziecinstwa-pasek.jpg6451698Sensityhttps://www.sensity.pl/wp-content/uploads/2017/04/logo-sensity-claim.pngSensity2026-05-11 00:00:062026-11-18 22:25:312. Dysocjacja po traumie. Dlaczego nie pamiętam dzieciństwa i nic nie czuję?
20 latdoświadczenia terapeutów
50 000+godzin terapii
10 000+pacjentów
4,9/5średnia ocena klientów*
* na podstawie opinii klientów opublikowanych na sensity.pl