Tag Archive for: poczucie własnej wartości

Kompleksy są wytworem naszej psychiki

Problem polega na zaburzonym sposobie myślenia na swój temat. Do pewnych cech naszego wyglądu, charakteru przywiązujemy dużą wagę i nadajemy im olbrzymie znaczenie, dlatego często czujemy się beznadziejni, niepotrzebni, brzydcy, pozbawieni poczucia własnej wartości… W ten sposób budujemy swoją niskią samoocenę. Kompleksy najczęściej dotyczą: wyglądu, urody, pozycji społecznej, stanu portfela, braku pewnych zdolności lub umiejętności.

Aby móc ujrzeć siebie w innym świetle, aby wykształcić postawę wiary, zaufania i szacunku do samego siebie ważna jest praca nad sobą oraz własnym obrazem siebie. Nie chodzi o to, aby tę lub inną cechę zmienić, gdyż na pewne rzeczy nie mamy wpływu, ale by zmienić jej znaczenie dla siebie – mamy wpływ np. jaką wagę nadajemy określonym opiniom, cechom, atrybutom. 

Skąd się biorą nasze kompleksy?

Za powstawanie naszych kompleksów chciałoby się zrzucić winę na przykład na nierealne kanony piękna szerzone przez media. Przecież 100% społeczeństwa nie może spełniać tych samych wymogów, ponieważ nie jesteśmy produkowanymi taśmowo Lalkami Barbie. I chyba nie chcielibyśmy być?

Kompleksy/ niska samoocena z reguły zaczynają się dużo wcześniej, przed naszą świadomością kanonów mody. Same kanony piękna nie są winne, lecz sposób w jaki do nich podchodzimy oraz jak odnosimy je do siebie. Najgłębiej siedzące w nas kompleksy zakorzeniły się już w dzieciństwie i zakorzenili je w nas inni.

Jak wygląda droga ich powstawania?

Pewność siebie, samoocena, poczucie własnej wartości wiążą się z naszą historią, z tym jak komunikowano się z nami oraz z naszą własną aktywnością, czyli tym jak myślimy o sobie, naszymi przekonaniami, uczuciami, czy wartościami:

1. Dzieciństwo, przedszkole, szkoła – etykiety, oceny, wyśmiewanie

Dzieci nie mają hamulców, często osądzają po wyglądzie tych, którzy w jakiś sposób się wyróżniają np. dzieci otyłe, noszące okulary, rude, piegowate, niskie, wysokie. Jeśli chcą kogoś wykluczyć pokazują palcami, wyśmiewają, obgadują i przyklejają tak zwane łatki (etykiety, których ciężko jest się pozbyć) np. kujon, głupek. Kompleksy z tego okresu są najtrwalsze. Doświadczenie otwartego wyśmiewania ma duży wpływ na kształtowanie się samooceny.

2. Rodzina, rodzice – warunkowa akceptacja, naśladowanie zachowań, wygórowane wymagania

To, co sprzyja poczuciu pewności siebie to poczucie bezpieczeństwa w domu oraz bezwarunkowa miłość rodziców. Uczymy się akceptować siebie w sposób bezwarunkowy za niepowtarzalność i unikalność. Gdy w naszej rodzinie tego nie doświadczymy, to wykształca się warunkowa akceptacja zależna od atrakcyjności fizycznej i sukcesów. Co skutkuje tym, że gdy nastąpi zmiana sytuacji (porażka, utrata urody, itp.), odbieramy sobie prawo do miłości własnej, a nasza konstrukcja poczucia własnej wartości zaczyna się chwiać.

To od rodziców w dużej mierze zależy, czy będziemy niewierzącym w siebie człowieczkiem, czy pewnym siebie obywatelem. Dzieci przede wszystkim uczą się przez modelowanie, czyli obserwację, naśladowanie zachowań. Warto się zastanowić, jakie komunikaty przekazują dorośli dzieciom: Jak mąż zwraca się do żony i na odwrót? Jakie normy występują w domu? Co jest dopuszczalne, a czego się kategorycznie zabrania?

Dodatkowo, to, co obniża wiarę we własne możliwości, to wygórowane wymagania rodziców – ich częste niezadowolenie, oczekiwania wobec wyników w nauce bądź w sporcie, które są niemożliwe do osiągnięcia dla dziecka. Równocześnie w takich sytuacjach to, co często słyszymy, to porównywania do innych, lepszych dzieci, rodzeństwa, kuzynów, koleżanek. Zdanie, które skutecznie odbiera pewność siebie dziecku to: „Tylko 4? A Kasia pewnie jak zwykle dostała 5…”.

3. Okres dojrzewania – kopalnia kompleksów

Będąc nastolatkiem sami zaczynamy się porównywać (wcześniej robili to zamiast nas inni, więc się nauczyliśmy), interesować się kanonami piękna oraz do nich dążyć. Jednocześnie burza hormonów podwyższa rangę każdego problemu i sama czasem coś dorzuci np. trądzik. To także jest czas, kiedy nasze ciało zaczyna się zmieniać, nie idąc zawsze w kierunku, w którym byśmy chcieli (m.in. mania chudości). Pojawiają się także pierwsza miłość i pierwsze rozczarowania.

4. Dorosłość – ciągłe porównywanie siebie do innych

Obserwujemy wszystko i wszystkich, dostrzegamy sukcesy innych. Dla jednych jest to podstawą nauki, motywuje do dążenia do celu, jednak drudzy widząc urodę, sukcesy innych czują, że nigdy im nie dorównają, a stąd już prosta droga do kompleksów…

Jaki wpływ mają kompleksy na funkcjonowanie człowieka? Ogromny!

Z kompleksami trzeba walczyć, eliminować je! Raz wytworzony kompleks zaczyna powoli kiełkować, przejmować nad nami kontrolę. Przestajemy czuć się dobrze w swoim ciele, czy nawet w swoim towarzystwie. Jesteśmy niezadowoleni i krytyczni względem siebie. Dostrzegamy tylko minusy. Kompleksy skutecznie utrudniają nam życie, hamują inicjatywy i działania z naszej strony: „bo pewnie to, co myślę jest bezwartościowe”. Powodują, że tak bardzo przejmujemy się opiniami innych, że z obawy przed wyśmianiem nawet nie zgłaszamy naszych pomysłów w grupie.

Zakompleksieni ludzie stoją z boku, nie wierzą w komplementy, sukcesy przypisują szczęściu, a porażki swojej nieudaczności. Są bardzo surowi oraz niesprawiedliwi dla siebie. Kompleksy wpływają również bardzo destruktywnie na życie społeczne – trudno jest nawiązywać nowe znajomości, przezwyciężyć nieśmiałość, zwłaszcza względem płci przeciwnej.

W kolejnym artykule Jak pozbyć się kompleksów: jak budować motywację do pracy nad sobą? opisałam wskazówki, jak zacząć pracę nad sobą, aby pozbyć się kompleksów.

 

Jak mamy sobie poradzić w czasach, w których media kładą tak silny nacisk na wygląd? W wielu przypadkach niezadowolenie odnoście wyglądu dominuje nad innymi aspektami naszego poczucia własnej wartości. Proces starzenia się staje się coraz trudniejszy, gdyż według powszechnej opinii z każdym rokiem nasza uroda zanika. Jak nie dać się zwariować i walczyć o swoje poczucie wartości? Poniżej przestawiamy kilka praktycznych sposobów, aby poczuć się lepiej samemu ze sobą.

1. Porzuć zdefiniowane przez media ideały piękna

Może nie uda Ci się zmienić tego, co współczesne społeczeństwo postrzega za atrakcyjne, lecz na pewno uda Ci się zmienić swoją definicję piękna! Zamiast skupiać się na rzucających się w oczy kolorowych reklamach, zwróć uwagę, jak wiele piękna można odnaleźć w prawdziwych ludziach, którzy otaczają Cię na co dzień.

2. Definiuj siebie poprzez inne aspekty niż wygląd

Skup się na tym, co w sobie lubisz. Oceniając siebie weź pod uwagę swoje umiejętności, osobowość, relacje, które tworzysz oraz perspektywy, jakie masz przed sobą… i pamiętaj, że są to rzeczy, które zawsze możesz poprawić.

3. Uśmiechaj się

To może wydawać się banalne, lecz ludzie lubią tych, którzy się uśmiechają. Za tym, żeby się więcej uśmiechać przemawiają wyniki badań. Według nich uśmiechanie się może faktycznie poprawić Twój nastrój.

4. Prowadź zdrowy tryb życia

Zamiast skupiać się na tym, że Twoja sylwetka nie jest idealna, to zwracaj więcej uwagi na to, jak funkcjonuje Twoje ciało. Ćwiczenia i zdrowa dieta przyczynią się do polepszenia Twojego samopoczucia. Pamiętaj, że zdrowy tryb życia prowadzisz dla samej/samego siebie, a nie po to, by wyglądać jak model/ka.

5. Nie panikuj, gdy uznasz, że źle wyglądasz

Lęk oraz stres, które odczuwasz, kiedy myślisz, że źle wyglądasz mają rzeczywisty wpływ na Ciebie. To bardzo prawdopodobne, że ich zewnętrze oznaki sprawią, że Twój wygląd będzie wydawał Ci się mniej atrakcyjny, niż jest faktycznie.

6. Nie kontroluj się co chwilę

Przestań co chwilę kontrolować swój wygląd – unikaj zerkania ukradkiem w lusterko lub przeglądania się w witrynie każdego sklepu, który mijasz. Zamiast tego skupiaj więcej uwagi na tym, jak się czujesz.

7. Zaryzykuj dzień bez makijażu

Spróbuj przez dzień lub dwa nie nosić makijażu. Być może okaże się, że Twoja skóra wygląda lepiej, gdy ma szansę oddychać. A może po prostu Ty poczujesz się lepiej, gdy Twoje rzęsy nie będą obciążone tuszem.

8. Wybieraj ubrania, które są wygodne

Pamiętaj, że to, co aktualnie modne, nie każdemu pasuje. Wybieraj więc ubrania, w których czujesz się swobodnie. Podobnie jak z makijażem, pozwól sobie na dzień lub kilka dni odpoczynku. Zrezygnuj z najnowszych trendów, a skup się na tym, co lubisz.

9. Poproś bliskich o opinię

Może uważasz, że masz za duży nos albo zbyt odstające uszy? Zapytaj bliskich o opinię. Pewne rzeczy, które przeszkadzają Ci w Twojej urodzie, mogą być dla innych tym, co postrzegają za najbardziej ujmujące. A może nawet popierają pomysł, że nie jest Ci potrzebny makijaż, aby dobrze wyglądać? Przekonaj się.

10. Pogódź się z tym, że się starzejesz

Nieustanne porównywanie się z celebrytami lub z ludźmi, którzy są młodsi od Ciebie, wypływa negatywnie na Twoje poczucie własnej wartości. Pamiętaj, że większość z nas nie może sobie pozwolić na luksusowe zabiegi. Nie ominie nas proces starzenia się. Trzeba to zaakceptować.

Pracując z taką listą powinnaś/pownienieś dotrzeć do miejsca, w którym możesz zdefiniować siebie na nowych warunkach. Pozwól sobie poczuć się lepiej sama ze sobą.

——–

Tekst opracowała Agata Baca

*na podstawie artykułu: Susan Krauss Whitbourne, psychologytoday

Ludzie silni psychicznie mają zdrowe nawyki. Potrafią poradzić sobie z emocjami i zapanować nad swoim zachowaniem, dzięki czemu łatwiej im odnieść życiowy sukces. Poniżej przedstawiamy 13 wskazówek, czyli krótki zbiór zachowań, których powinieneś unikać, jeśli chcesz być człowiekiem silnym psychicznie.

1. Nie trać czasu na użalanie się nad sobą

Nie siedź bezczynnie użalając się nad swoją sytuacją życiową. Niestety wszyscy musimy pogodzić się z tym, że życie nie zawsze jest tak łatwe i sprawiedliwe, jak chcielibyśmy je widzieć. Zamiast narzekać, pamiętaj, że odpowiedzialność za Twoje szczęście leży tylko w Twoich rękach.

2. Nie pozwól innym sprawować kontroli nad Twoimi uczuciami

Nie pozwól innym przejąć władzy nad Twoimi uczuciami. Jeśli szef sprawia, że przez niego czujesz się źle, to zrób coś z tym. To właśnie Ty powinieneś kontrolować swoje uczucia i podejmować decyzje, w jaki sposób zareagujesz.

3. Nie bój się zmian

Ludzie silni psychicznie rozumieją, że zmiany są nieuniknione. Nie obawiają się. Są elastyczni, potrafią się dostosować i wierzą w swoje możliwości.

4. Nie trać energii na rzeczy, które nie zależą od Ciebie

Nie wszystko możesz kontrolować. Przestań narzekać na ruch uliczny, na korki po drodze do pracy, nie złość się na zgubiony bagaż. Zamiast tego skup się na tym, co zależy tylko i wyłącznie od Ciebie.

5. Nie staraj się zadowolić wszystkich

Niestety nie uda Ci się zadowolić wszystkich wokół. Nie bój się odmówić, gdy jest to konieczne. Staraj się być uprzejmy i sprawiedliwy, nawet gdy druga osoba będzie zdenerwowana Twoją decyzją.

6. Nie bój się podejmować ryzyka

Oczywiście nie podejmuj ryzyka lekkomyślnie, lecz najpierw się zastanów nad sytuacją. Zrób bilans zysków i strat. Jeśli ryzyko jest dobrze skalkulowane, to nie wahaj się podjąć działania.

7. Nie rozpamiętuj negatywnych wydarzeń

Ludzie silni psychicznie doceniają przeszłość i rzeczy, których się nauczyli. Nie przeżywają wciąż na nowo złych doświadczeń, które ich spotkały. Zamiast tego, że żyją w teraźniejszości i snują plany na przyszłość.

8. Nie popełniaj tych samych błędów

Nie powtarzaj w koło tych samych błędów. Ponoś odpowiedzialność i ucz się na swoich porażkach. Pamiętaj, że nauczy Cię to podejmowania lepszych decyzji w przyszłości.

9. Nie bądź zazdrosny o sukcesy innych

Naucz się doceniać i świętować sukcesy innych ludzi. Nie czuj się zazdrosny o to, że byli w czymś lepsi od Ciebie. Pamiętaj, że sukces przychodzi z ciężkiej pracy, więc bądź gotów do pracy na własny sukces.

10. Nie poddawaj się po pierwszym niepowodzeniu

Porażka nie jest powodem, by zrezygnować. Zamiast tego potraktuj niepowodzenie jako okazję do przemyślenia i w końcu do poprawy. Próbuj, nie poddawaj się, dopóki nie osiągniesz zamierzonego celu.

11. Nie bój się samotności

Ludzie silnie psychicznie nie boją się samotnego spędzania czasu. Nie są uzależnieni od towarzystwa innych. Nie boją się być sam na sam ze swoimi myślami oraz nie unikają ciszy.

12. Nie oczekuj, że świat jest Ci coś winny

Jeśli myślisz, że inni muszą się Tobą zajmować, że wiecznie zasługujesz na uwagę i że świat jest Ci coś winny, to niestety jesteś w błędzie. Nic w życiu nie przychodzi samo. Zamiast tego, szukaj możliwości i rozwijaj się adekwatnie od własnych zasług i osiągnięć.

13. Nie oczekuj natychmiastowych rezultatów

Nie ma znaczenia czy pracujesz nad poprawą zdrowia, swojej kondycji, czy rozkręcasz nowy biznes, nie oczekuj natychmiastowych rezultatów. Zrozum, że prawdziwa zmiana wymaga czasu.

——

Tekst opracowała Agata Baca

*na podstawie artykułu: 13 things mentally strong people don’t do, themindunleashed.org