Jak się uwolnić od toksycznej matki?

Jak się uwolnić od toksycznej matki?

Kim są toksyczni ludzie?

Przebywanie w towarzystwie toksycznej osoby wywołuje w nas pogorszenie samopoczucia, spadek energii, niechęć, smutek, powątpiewania we własne siły i możliwości. Spada także poczucie własnej wartości. Kiedy sytuacja dotyczy kogoś obcego wydaje się bardzo prostym zadaniem poradzenie sobie z toksyczną znajomością. Unikamy tej osoby. Jednak gdy, toksyczna relacja łączy nas z kimś bliskim – ojcem lub matką,  sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana.

Problem toksycznych rodziców jako jedna z pierwszych opisała Susan Forward w książce „Toksyczni rodzice”. Mianem toksycznych określiła rodziców, których (…) negatywne wzorce zachowań w sposób trwały i dominujący wpływają na życie dziecka. To są właśnie rodzice, którzy wyrządzają krzywdę (…), zaszczepiają w dziecku wieczną traumę, poczucie znieważenia, poniżenia i nie przestają tego robić, nawet kiedy dzieci są już dorosłe(…). W rezultacie dzieci toksycznych rodziców dźwigają ciężary winy i nieadekwatności, co powoduje, że jest im wyjątkowo trudno zbudować pozytywny obraz siebie samego. W rezultacie brak pewności siebie i poczucia własnej wartości może odbić się na każdym aspekcie ich życia.

Problem toksyczności nie dotyczy jedynie rodzin, w których występuje potocznie rozumiana patologia w postaci nadmiaru alkoholu i jawnej przemocy fizycznej. Pojawia się również tam, gdzie zachowania dorosłych cechuje nadopiekuńczość, nadmierna kontrola, jednym słowem gdy przekraczane są osobiste granice dziecka.

Relacja dziecka z matką uznawana jest za najbliższą i najbardziej znaczącą w rozwoju i funkcjonowaniu dziecka. Przyjrzyjmy się zatem jakie cechy posiada toksyczna matka i jakie to niesie konsekwencje dla dziecka?

Jak zachowuje się toksyczna mama?

Toksyczna mama najczęściej:

– jest nadmiernie kontrolująca,

– jest nadopiekuńcza,

– bez ustanku wtrąca się w sprawy dziecka, nie pozwala mu samodzielnie podejmować decyzji,

– nie pozwala dziecku na usamodzielnienie się,

– nie przyjmuje odmowy dziecka,

– stawia dziecku nadmierne wymagania,

– wywołuje w dziecku poczucie winy,

– nie reaguje na krzywdę dziecka,

– stosuje szantaż emocjonalny,

– nie pozwala na odłączenie się od niej – nie pozwala dorosłemu dziecku na założenie własnej rodziny,

– obraża się,

– manipuluje,

– tworzy symbiotyczne relacje (koalicje z dzieckiem),

– stosuje przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną,

– nadużywa alkoholu,

– cierpi na choroby psychiczne, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia osobowości.

Wychowywanie się w powyższych warunkach istotnie wpływa na rozwój dziecka. Uniemożliwia samodzielne eksplorowanie rzeczywistości, wpływu na otoczenie. Uniemożliwia określenie własnych potrzeb i oczekiwań, wyznaczenie granic i ochronę własnej przestrzeni. W konsekwencji zaburza poczucie własnej wartości, sprawczości i zaradności. Odbiera poczucie rozumienia siebie i świata. Jednym słowem istotnie wpływa na poczucie harmonii, satysfakcji i zadowolenia z własnego życia.

Jak postępować z toksyczną matką?

  1. Po pierwsze warto sobie uświadomić, że nasza matka podejmuje działania, które mają na nas toksyczny wpływ. Dopiero kiedy wiemy, że jesteśmy manipulowani, możemy podjąć działania, które nas będą chronić.
  2. Nauczyć się stawiania granic – to trudna i żmudna praca. Będziemy narażeni na szantaż emocjonalny, manipulację, ze strony matki. Pojawi się poczucie winy wobec matki.
  3. Zrozumieć mechanizm działania toksycznej matki – łatwiej będzie poradzić sobie z emocjami, które będą nam towarzyszyć.
  4. Kontroluj emocje. Nie krzycz i nie reaguj nadmiernie emocjonalnie  w ten sposób nie osiągniesz spokoju i zadowolenia. Gdy w złości wykrzyczysz matce, że masz prawo do własnego życia będziesz czuć się winny. Staraj się działać spokojnie i racjonalnie – daj sobie czas do namysłu. Nie musisz reagować od razu. Możesz powiedzieć, że wrócisz do rozmowy np. następnego dnia.
  5. Bywa, że bliski kontakt z toksyczną matką uniemożliwia zajęcie się własnym życiem. Być może jedynym sposobem jest odsunięcie się fizyczne od matki, choćby po to, aby nabrać dystansu do otaczającej rzeczywistości.  
  6. Podejmij własną psychoterapię. Skontaktuj się z psychoterapeutą, który specjalizuje się w pracy z problemami w relacjach rodzinnych. Zadbaj o siebie. Rozpoznaj własne potrzeby. Masz do tego prawo. Pamiętaj, że w ten sposób nie krzywdzisz swojej matki.

Test – sprawdź czy Twoi rodzice są toksyczni?

I. Twoje dorosłe życie:

  1. Czy znajdujesz się obecnie w destrukcyjnym lub nieodpowiednim dla Ciebie związku?
  2. Czy wierzysz, że jeśli będziesz z kimś zbyt blisko, możesz zostać zraniony lub/i opuszczony?
  3. Czy spodziewasz się od ludzi najgorszego? A od życia w ogóle?
  4. Czy sprawia Ci trudność uświadomienie sobie kim jesteś, co czujesz i co chcesz?
  5. Czy obawiasz się, że gdyby ludzie znali Twoje prawdziwe ja, nie lubiliby Ciebie?
  6. Czy kiedy odnosisz sukces, czujesz się zaniepokojony lub przerażony, że ktoś odkryje, iż jesteś oszustem?
  7. Czy bez wyraźnej przyczyny złościsz się lub jesteś smutny?
  8. Czy jesteś perfekcjonistą?
  9. Czy trudno jest Ci zrelaksować się lub zabawić?
  10. Czy dostrzegasz, że mimo swoich najlepszych chęci, zachowujesz się tak jak Twoi rodzice?

II. Twój związek z rodzicami jako dorosłego człowieka:

  1. Czy rodzice nadal traktują Cię jak dziecko?
  2. Czy dużo życiowych decyzji zależy od akceptacji rodziców?
  3. Czy doświadczasz intensywnych emocjonalnych lub fizycznych reakcji po spotkaniu lub przed planowanym spotkaniem z rodzicami?
  4. Czy obawiasz się sprzeciwić rodzicom?
  5. Czy rodzice manipulują Tobą poprzez groźbę lub poczucie winy?
  6. Czy rodzice manipulują Tobą za pomocą pieniędzy?
  7. Czy czujesz się odpowiedzialny za odczucia rodziców? Czy kiedy są nieszczęśliwi czujesz, że to Twój błąd? Czy do Twoich zadań należy ich odczuć na lepsze?
  8. Czy uważasz, że cokolwiek zrobisz i tak nigdy nie będzie wystarczająco dobre dla rodziców?
  9. Czy masz nadzieję, że pewnego dnia, w jakiś sposób, Twoi rodzice zmienią się na lepsze ?

Ustalenie, czy rodzice byli lub są toksyczne nie jest prostym zadaniem. Wielu z nas ma trudne relacje z rodzicem, czy rodzicami. Powyższe pytania mają wspomóc w ustaleniu czy relacja jest/była obciążająca emocjonalnie, inaczej destrukcyjna czy toksyczna. Dla uproszenia pytania dotyczą obojga rodziców, odpowiedzi mogą znajdować potwierdzenie wobec jednego z nich.  

Źródło testu: „Toksyczni rodzice”, Susan Forward.

Skutecznie pomagamy rozwiązać problemy rodzinne. Skontaktuj się z Nami!

Jak się uwolnić od toksycznej matki?
Średnia 1 z 1 ocen

Anna Skobiej

Prowadzi psychoterapię indywidualną. Specjalizuje się przede wszystkim w uzależnieniach, pracuje z osobami dorosłymi - uzależnionymi, współuzależnionymi, pochodzącymi z rodzin dysfunkcyjnych (którzy jako dzieci doświadczali przemocy psychicznej, fizycznej oraz zaniedbań). Czytaj więcej...
0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *