Wpisy

Sensity

1. Odzyskiwanie terytorium. Metoda Szarego Kamienia – jak odciąć się od toksycznej matki lub ojca i stać się „nudnym” dla manipulatora

/w /Autor

Kiedy wiesz już, z czego wynikają zachowania Twojej rodziny i potrafisz nazwać mechanizmy, którym ulegałeś przez lata, naturalnie pojawia się pytanie: co dalej? Samo zrozumienie przeszłości nie zatrzyma uszczypliwych komentarzy przy niedzielnym obiedzie ani pretensji w słuchawce telefonu. Przechodzimy do praktyki.

W relacjach uwikłanych działa jedna, bardzo prosta reguła: osoba przekraczająca Twoje granice karmi się Twoją reakcją. Twój gniew, irytacja, płacz czy chęć za wszelką cenę udowodnienia swojej racji to dowód, że ten system wciąż działa. Dopóki dajesz się wciągnąć w kłótnię i tłumaczysz ze swoich decyzji, schemat będzie się powtarzał.

Metoda Szarego Kamienia. Ochrona przez wycofanie emocji

To jedna z najskuteczniejszych technik radzenia sobie z zachowaniami inwazyjnymi. Jej założenie jest wyjątkowo proste: w kontakcie z taką osobą powinieneś stać się maksymalnie nieciekawym i przewidywalnym rozmówcą.

Nie polega to na ostentacyjnym ignorowaniu nikogo ani na karaniu ciszą. Chodzi o radykalne wycofanie własnych emocji z relacji. Nie pokazujesz złości, smutku ani nadmiernej ekscytacji. Twoje odpowiedzi stają się krótkie, rzeczowe i neutralne. Kiedy rodzic rzuca oskarżeniem lub prowokuje, robi to, by wywołać iskrę. Jeśli raz za razem napotka gładką, chłodną powierzchnię bez żadnego punktu zaczepienia, z czasem zniechęci się i odpuści.

Ciało jak z kamienia. Mowa niewerbalna w komunikacji

Pamiętaj, że słowa to tylko ułamek komunikacji. Osoby o rysie inwazyjnym są świetnymi obserwatorami – potrafią wyczytać z Twojego ciała każdą emocję. Jeśli mówisz spokojnie, ale jednocześnie zaciskasz szczękę, krzyżujesz ręce na piersi w postawie obronnej albo wbijasz w rozmówcę wyzywające spojrzenie, przekazujesz mu jasny sygnał: w środku aż się gotuję.

Fizyczny Szary Kamień oznacza, że Twoje ciało również musi zwolnić. Utrzymuj neutralny wyraz twarzy. Nie unikaj kontaktu wzrokowego w sposób lękowy, ale też nie wpatruj się w rozmówcę zbyt intensywnie – patrz raczej miękko, lekko obok, w dół lub na jego ramię. Oddychaj miarowo i powoli. Bądź fizycznie zrelaksowany, wręcz lekko znudzony.

Szary Kamień w świecie cyfrowym (odpowiedzi na wiadomości)

W dzisiejszych czasach duża część presji rodzinnej odbywa się przez telefony i komunikatory. W relacjach uwikłanych to właśnie tam dochodzi do największych przekroczeń. Kiedy dostajesz długą, pełną oskarżeń wiadomość tekstową, pojawia się ogromna pokusa, by odpisać równie długim akapitem z wyjaśnieniami. Zamiast tego zastosuj cyfrowe opóźnienie.

Nie odpisuj od razu. Daj sobie kilka godzin, by Twój układ nerwowy opadł z początkowego pobudzenia. Zdejmij z siebie presję natychmiastowej reakcji. A kiedy już zdecydujesz się odpowiedzieć, niech to będzie absolutne minimum. Na emocjonalny elaborat odpisz krótkie, całkowicie neutralne: „Ok”, „Przeczytałem” lub „Rozumiem”. Unikaj wysyłania jakichkolwiek emotikonów (nawet popularnego „kciuka w górę”), ponieważ w napiętej sytuacji mogą one zostać ocewione jako sarkazm i prowokacja. Twój komunikat ma być po prostu chłodnym potwierdzeniem odbioru wiadomości.

Głodówka informacyjna. O czym przestać rozmawiać z rodzicami?

To drugie, nierozerwalne z tą metodą narzędzie. W zdrowych, wspierających relacjach dzielenie się swoimi sukcesami, obawami czy planami na przyszłość buduje bliskość. W relacji uwikłanej to błąd. Każda ważna informacja, którą przekażesz, najpewniej zostanie wykorzystana przeciwko Tobie.

Pochwalisz się novym pomysłem na biznes? Usłyszysz, że to ryzykowne i sobie nie poradzisz. Opowiesz o kryzysie w związku? Dowiesz się, że to Twoja wina, bo od zawsze masz trudny charakter. Głodówka informacyjna to decyzja, że zamykasz dostęp do swojego życia prywatnego. O czym więc rozmawiać? O rzeczach zupełnie powierzchownych. O korkach w mieście, pogodzie na weekend, zakupach i serialach.

Zdanie, które ucina każdą dyskusję. Jak reagować na pasywną agresję?

Na początku zmiana tego nawyku będzie trudna. Twój układ nerwowy przez lata wyrobił w sobie odruch obronny, więc przy pierwszym lepszym zarzucie poczujesz silną potrzebę, by zaprzeczyć i opowiedzieć, jak sprawa wygląda naprawdę.

Warto mieć wtedy pod ręką jedno gotowe, wyuczone zdanie: „Przyjmuję to do wiadomości”. To bezpiecznik, który doskonale ucina zbędną dyskusję. Nie oznacza, że przyznajesz komuś rację. Mówi jedynie: usłyszałem twój komunikat i nie zamierzam z nim polemizować.

Zanimm zaczniesz stosować te zasady w praktyce, warto przećwiczyć w głowie różnicę między starym nawykiem (obroną) a nową strategią (odcięciem). Zobacz, jak to wygląda w codziennych sytuacjach:

  • Sytuacja 1:

    • Zarzut: „Gdybyś mnie wtedy posłuchał, nie miałbyś dzisiaj takich problemów. Ale ty zawsze wiesz wszystko najlepiej.”

    • Odruch (błąd): „Przecież świetnie sobie radzę! To była przemyślana decyzja!” (Zaczynasz się tłumaczyć, rozmowa eskaluje).

    • Szary Kamień: „Mhm. Możliwe.” (Brak punktu zaczepienia).

  • Sytuacja 2:

    • Zarzut: „Znów zmieniasz pracę? Ty chyba nigdy nie ustatkujesz się w życiu, cały czas tylko wymyślasz.”

    • Odruch (błąd): „Dostałem lepsze warunki finansowe, każdy by tak zrobił na moim miejscu!”

    • Szary Kamień: „Podjąłem taką decyzję.”

  • Sytuacja 3:

    • Zarzut: „Jesteś niewdzięczny, poświęciłam ci całe swoje zdrowie!”

    • Odruch (błąd): „Nikt cię o to nie prosił, sama dokonywałaś wyborów!”

    • Szary Kamień: „Przyjmuję to do wiadomości.”

Skuteczne wyznaczanie granic rzadko przypomina dramatyczne sceny z filmów. Zazwyczaj zaczyna się bardzo cicho – od stanowczego, konsekwentnego wycofania swojej energii z miejsc, w których była trwoniona.

Powroty z rodzinnych spotkań regularnie kończą się dla Ciebie emocjonalnym wyczerpaniem, lękiem i destrukcyjnym poczuciem winy?

Odzyskanie osobistego terytorium wymaga wdrożenia precyzyjnych i sprawdzonych strategii ochrony przed manipulacją. Zespół ekspertów w Poradni Psychologicznej Sensity.pl uczy na co dzień, jak skutecznie i trwale odzyskać spokój oraz asertywnie wyznaczać granice na własnych zasadach. Nie radź sobie z tym sam – umów się na sesję psychoterapii online lub stacjonarnie w Warszawie i zdemontuj toksyczne automatyzmy.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy zachowując się jak „Szary Kamień”, nie stosuję wobec rodzica szkodliwej pasywnej agresji lub karania milczeniem? Nie. Pasywna agresja oraz ciche dni (tzw. silent treatment) to zachowania manipulacyjne, których intencją jest emocjonalne zranienie drugiej strony, ukaranie jej lub wymuszenie poczucia winy. Metoda Szarego Kamienia to czyste narzędzie obrony koniecznej własnych zasobów psychicznych. Jesteś uprzejmy, witasz się i odpowiadasz na pytania – po prostu celowo pozbawiasz wymianę zdań ładunku emocjonalnego i intymnych szczegółów.

Co zrobić, gdy inwazyjny rodzic natychmiast zauważy, że mało mówię i zapyta z wyrzutem, co mi się stało? To naturalna reakcja systemu na zmianę dynamiki. Absolutnie nie należy wtedy tłumaczyć, że stosujesz psychologiczne techniki dystansowania ani wchodzić w spory o przeszłość. Najlepiej uciąć temat krótkim, spójnym z metodą, neutralnym komunikatem: „Wszystko u mnie w porządku, jestem po prostu trochę zmęczony intensywnym tygodniem i zamyślony”.

Opracowanie merytoryczne poradnika „Niewidzialne Klatki”: Marta Mauer – Włodarczak oraz zespół psychoterapeutów Poradni Sensity.pl. Treść opiera się na 20-letnim doświadczeniu gabinetowym i praktyce klinicznej naszych specjalistów, pracujących na co dzień z syndromem DDA/DDD, traumą relacyjną oraz osobami uwikłanymi w relacje dysfunkcyjne. Oferujemy profesjonalną psychoterapię online oraz stacjonarnie w Warszawie, zapewniając wsparcie dostosowane do Twoich potrzeb.

Logo Sensity.pl

Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.

Umów online spotkanie z terapeutą

www.sensity.pl
Jak reagować na szantaż emocjonalny?
Sensity

Jak reagować na szantaż emocjonalny?

/w /Autor

Rodzic, dziecko, szef w pracy, małżonek lub inna bliska osoba – zależy nam na nich, są dla nas ważni i dużo wkładamy w te relacje. Jednak zdarzają się chwile, kiedy czujemy się z nimi fatalnie – dopada nas poczucie winy, mamy wrażenie dziwnego zmieszania emocjonalnego, w którym nasze potrzeby zaczynają się wydawać niewłaściwe i tracimy przekonanie co do swoich racji. Jeśli przyczyną takiego stanu są reakcje bliskiej osoby na nasze postępowanie, warto przyjrzeć się, czy nie zostaliśmy właśnie ofiarą szantażu emocjonalnego.

Czym jest szantaż emocjonalny?

Szantaż emocjonalny to zjawisko, które jest rozpowszechnione bardziej niż chcielibyśmy przyznać. W skrócie, szantaż emocjonalny polega na manipulacji emocjami, np. wpędzaniu kogoś w poczucie winy dla osiągnięcia swoich celów.

Szantażysta emocjonalny wykorzystuje więź z ofiarą do presji, używa uczuć do sprawowania władzy i wymuszania oczekiwanego zachowania. Zazwyczaj są to osoby, z którymi łączą nas bliskie relacje, przez co mamy problem z jasną oceną sprawy. Dystans do sytuacji, który mógłby zaowocować asertywną reakcją jest znacznie utrudniony.

Doświadczamy uczuciowego zamętu, opartego na odczuwaniu lęku oraz poczuciu zobowiązania i winy wobec szantażysty. W języku angielskim te trzy komponenty składają się na wyjątkowo trafny akronim – Fear, Obligation oraz Guilt tworzą FOG, czyli „mgłę”. Taka podstępna mgła świetnie nadaje się do prowadzenia niejasnej, zamaskowanej gry, w której prawdziwy przekaz ukryty jest pod warstwą zmanipulowanych deklaracji.

Sygnały, które świadczą o szantażu emocjonalnym

Określenie szantaż emocjonalny staje się zrozumiałe, jeśli uświadomimy sobie, że prośby i emocjonalne komunikaty o trudnościach szantażysty są tak naprawdę żądaniami. Jeśli nasza odmowa wywołuje nieadekwatne niezadowolenie, powinniśmy uważnie sprawdzić czy nie widać charakterystycznych dla zjawiska sygnałów:

  • obrażanie się i intencjonalne milczenie w oczekiwaniu na zmianę naszej decyzji;
  • formułowane wprost lub zawoalowane groźby wobec ofiary, kładące nacisk na „jeśli tego nie zrobisz to…”;
  • obwinianie i oskarżanie w celu wzbudzenia poczucia winy i wywołania starań o odzyskanie przychylności szantażysty;
  • teatralne prezentowanie poczucia krzywdy i cierpienia;
  • agresywne groźby skrzywdzenia przez szantażystę ofiary lub samego siebie w wyniku odmowy oczekiwanego zachowania.

Sam szantaż emocjonalny przebiega zazwyczaj w kilku następujących po sobie fazach, których powtarzanie utrwala dysfunkcyjny układ i podtrzymuje determinację szantażysty. Żąda on określonego zachowania. Kiedy ofiara odmawia zaczyna zwiększać presję, wskazując na różne sposoby, z jakimi konsekwencjami musi zmierzyć się ofiara jeśli nie ulegnie. W konsekwencji prowadzi to do podporządkowania się ofiary, pomimo wyraźnego poczucia dyskomfortu i nadużycia.

Kim jest szantażysta emocjonalny?

Nie jest łatwo zmienić relację, w której dochodzi do szantażu emocjonalnego. Szczególnie jeśli problem ten trwa już od dłuższego czasu, a ofiara przyzwyczaiła oprawcę do efektywności metody.

„Etatowi” szantażyści emocjonalni są egocentrykami, ukrywającymi pod różnymi strategiami przekonanie, że ich potrzeby są najważniejsze i w pełni usprawiedliwione. Często rzeczywiście nie rozumieją, że potrzeby innych mają taką samą wartość, jak ich „chcę”. Natomiast jako osoby nam bliskie znają nas wyjątkowo dobrze, wręcz intuicyjnie czując jaka strategia sprawdzi się w nacisku najlepiej. W taki właśnie sposób czujemy się przytłoczeni poczuciem winy w obliczu narzekań matki lub zdezorientowani przez trwające przez kilka dni milczenie małżonka.

Jak reagować na szantaż emocjonalny?

Uleganie szantażowi emocjonalnemu nigdy nie doprowadzi w relacji do niczego konstruktywnego. Warto i trzeba sprzeciwić się takim praktykom!

Mimo że, jest to trudne zadanie i czasem równie obciążające, co uleganie bliskiej osobie. Ma jednak tę przewagę, że może wyjaśnić na czym naprawdę jest oparta nasza relacja. Daje szansę na zmianę. Zanim dopadnie nas ostateczne zniechęcenie i wyczerpanie, połączone ze skumulowaną złością, które może ostatecznie zniszczyć związek, na którym nam zależy.

Rozpoznaj sygnały ostrzegawcze szantażu emocjonalnego

Starajmy się rozpoznawać wskazówki i sygnały ostrzegawcze. Jeśli w jakiejś relacji często czujemy się winni i obciążeni, zastanówmy się do czego dąży druga strona. Uważna analiza przeszłości może nam pokazać, jak uleganie żądaniom szantażysty pogarszało sytuację, zamiast przynosić obiecywaną przez niego poprawę.

Pamiętajmy też, że miłość, na którą tak często powołują się oprawcy, nie używa przemocy i nie wymaga nadużywania siebie – jeśli zdarza się to w naszej relacji, być może to tylko piękne słowa. Pogódźmy się także z tym, że logiczne argumenty i poszukiwanie kompromisu w przypadku szantażu emocjonalnego nie przyniesą efektów, bo nie o współpracę tu chodzi.

Postaw na asertywność i determinację

W walce z szantażem emocjonalnym musimy postawić na asertywność i determinację, przekraczającą tę, która dotychczas charakteryzowała szantażystę. Stanowcze stawianie granic, a przede wszystkim nazywanie wprost tego co czujemy, służy konfrontacji i rozwianiu mgły, która dotąd spowijała pole działań oprawcy.

Konfrontacja z szantażystą emocjonalnym

Trzeba przygotować się na silne emocje drugiej strony – początkowe zaskoczenie zmianą naszej postawy może przerodzić się w „kontrofensywę” emocjonalną. Nasi bliscy będą zapewne złościć się głośno i dramatycznie, płakać, prezentować objawy ogromnego cierpienia, a nawet być może nam grozić.

Pomoże nam spokojne sprawdzanie, czemu służy nacisk ze strony szantażysty. Jeśli wzajemnemu poszanowaniu, wtedy powinniśmy się uważnie pochylić nad tymi emocjami. Jeśli jednak refleksja nad konfliktem odsłania próby kontrolowania nas, egocentrycznego wpływania na nasze postępowanie bez honorowania naszych potrzeb, wtedy trzeba uświadomić sobie, że szantażysta sam wybiera to „cierpienie”, kreuje je jako drogę do własnego celu, kiedy tak naprawdę cierpieć nie musi.

Pomoc psychoterapeutyczna

Cały ten proces jest zazwyczaj trudny i obciążający dla obu stron. Bardzo często szantażysta emocjonalny postępuje nie do końca świadomie i trudno mu skonfrontować się z prawdziwym obrazem sprawy. Zmiana reguł może generować silny strach u dotychczasowego oprawcy, a odzyskująca wolność ofiara może pomóc mu w nowej sytuacji zachować twarz i odczuć korzyści z partnerskiej współpracy. To jedno ze zjawisk relacyjnych, w których pomoc psychoterapeutyczna bywa szczególnie przydatna. Terapia pary, najlepiej skorelowana z terapiami indywidualnymi znacząco zwiększy szansę twórczego i bezpiecznego rozwiązania problemu.

Potrzebujesz pomocy psychoterapeuty? Skontaktuj się z Nami!

Sprawdź
Logo Sensity.pl

Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.

Umów online spotkanie z terapeutą

www.sensity.pl
manipulacja
Sensity

Manipulacja – czym jest i jak się przed nią chronić?

/w /Autor

Co to jest manipulacja?

W codzienności często słyszymy o manipulacji, głównie odnosząc ją do polityki czy reklamy. Coraz częściej również odnosimy ten termin do opisu czyichś zachowań lub sposobów komunikacji. Czym właściwie jest ta manipulacja? To taki rodzaj oddziaływania na osobę, którego intencje są niejawne, ukryte, którego celem jest realizacja własnych zamiarów, planów, osiągnięcie konkretnych celów. O manipulacji możemy mówić wtedy, gdy nadawca komunikatów realizując własne zamierzenia wykorzystuje sugestie, nacisk czy stwarzając specyficzne, potrzebne do realizacji „planu” warunku, wywiera wpływ na odbiorcę tych zachowań.

Jakie są rodzaje manipulacji?

Istnieją różne rodzaje manipulacji dzielone głównie ze względu na ilość osób zaangażowanych w ten proces. W niniejszym artykule pominięta zostanie manipulacja w grupach jak też manipulacja grupami. Skupię się na tym rodzaju komunikacji, który dąży do osiągnięcia własnych celów między pojedynczymi osobami.

  • Zwiększanie poczucia wartości rozmówcy
    Na manipulację bardziej podatne są osoby, które charakteryzują się niską pewnością siebie oraz zaniżoną samooceną. Osoba manipulująca wykorzystuje tę słabość, pochlebstwami, pozytywnymi ocenami, zauważaniem zdolności zaspokaja potrzebę szacunku, bycia dobrym, zauważanym, docenianym łatwo tym samym wplątując ją w pewien rodzaj zależności i wdzięczności. Manipulator stosując tę technikę pozornej realizacji dotychczas niezaspokojonych potrzeb. Generuje w osobie manipulowanej motywację do określonego zachowania, myślenia czy kontaktu, który jest celem manipulatora.
    Zwiększanie poczucia wartości ma też drugą stronę, dotyczącą własnej samooceny. Kompleks niższego poczucia własnej wartości występuje u wielu osób dość często. Mając jednak swój początek najczęściej w dzieciństwie, jego poziom jest naturalnie redukowany w procesie dorastania poprzez dążenia do poczucia bezpieczeństwa zarówno w małych grupach rówieśniczych jak też później w pracy, na studiach, wśród znajomych. Zdarza się jednak tak, że ten poziom poczucia własnej wartości nie zostanie skompensowany, a sposób radzenia sobie przybiera formę patologicznego. Zachowanie takiej osoby opiera się wtedy na pomniejszaniu zasług czy umiejętności innych, na ich krytykowaniu czy wręcz dewaluowaniu. Ma to prowadzić, i najczęściej prowadzi, do podwyższenia własnego poczucia wartości, do zwiększenia poczucia własnych umiejętności, zasług czy sukcesów.
  • Ingracjacja
    Pojęcie to obejmuje takie potoczne stwierdzenia jak „podlizywanie się”, „przymilanie się”, „wkradanie w czyjeś łaski”, „schlebianie” i oznacza taki rodzaj zachowania czy komunikacji, który wykorzystuje znajomość lub kontakty z osobami znaczącymi i ze względu na ich większe możliwości, pożytecznymi. Aby ingracjację można było nazwać manipulacją musi ona w swojej podstawie mieć dążenie do stworzenia lepszego obrazu siebie, zawierające zmniejszanie lub ukrywanie cech negatywnych oraz wyolbrzymienie lub ostentacyjne pokazywanie cech pozytywnych. Takie zachowanie ma przynieść manipulatorowi określone korzyści czy pomóc osiągnąć zamierzone cele.
    Do tej techniki zaliczamy:
    – wyrażanie opinii (często ostentacyjne), punktu widzenia zgodnych z opiniami osoby znaczącej;
    – donosicielstwo;
    – przedstawianie swoich prawdziwych lub wyobrażonych cech zgodnie z oczekiwaniami osoby znaczącej.
  • Tendencyjność myślenia
    Samo pojęcie tendencyjności myślenia nie dotyczy manipulacji, a raczej pewnej cechy wszystkich ludzi, którzy oczekując czegoś, bardzo na coś licząc w niewystarczających przesłankach dopatrują się potwierdzenia własnego myślenia. Ponieważ, jak wspomniałam jest to powszechne zjawisko, jest też równie powszechnie wykorzystywane przez manipulatorów. Osoba manipulowana jest w takiej sytuacji naciskana na szybkie podjęcie decyzji, sprecyzowanie własnego zdania w momencie niewystarczającej ilości czasu na przeanalizowanie wszystkich, znanych sobie możliwości interpretacyjnych. Sukcesem manipulatora jest skłonienie osoby manipulowanej do stworzenia jakiegoś konkretnego przekonania, z którego w tendencyjności myślenia trudno się później wycofać.
  • Angażowanie autorytetów
    Technika ta jest wykorzystywana przez manipulatorów najczęściej wtedy, kiedy sami nie są wystarczającym autorytetem dla osoby manipulowanej. Wtedy takim pośrednim autorytetem staje się jakaś osoba znacząca. Manipulator w wypowiedzi stosuje odniesienia do poglądów autorytetu, wręcz przywołuje cytaty, będąc potrzebnymi fragmentami szerszych wypowiedzi. Często wykorzystywane jest tu także zdanie, tzw. „większości” lub znaczącej grupy, gdyż jak pokazują badania bardziej skłonni jesteśmy do formułowania własnych przekonań zgodnie ze zdaniem i przekonaniami większej grupy niż pojedynczych autorytetów, nawet jeśli są specjalistami w danej dziedzinie.
  • Wykorzystywanie poczucia wolności i samodzielności
    Powszechną potrzebą ludzi jest autonomia, wolność i samodzielność. Jeżeli zauważamy, że ktoś próbuje nami manipulować to w sposób niemal automatyczny opieramy się temu, chroniąc własne poczucie bezpieczeństwa. Mimo to manipulatorzy chętnie wykorzystują ten opór w sposób bardzo wyrafinowany. Polega on na takim sposobie komunikacji, powolnym i stopniowym, które ma doprowadzić, że osoba manipulowana we własnym przekonaniu, w wolności podejmie samodzielną decyzję. Słowo „decyzja” dotyczy tutaj zarówno decyzji o sposobie postępowania, oceniania innej osoby lub osób, sposobie myślenia. Sposób ten jest zgodny z oczekiwaniami manipulatora, rodzajem jego kontroli nad osobą manipulowaną.

Jak się chronić przed manipulacją?

Chociaż czytając i myśląc o manipulacji można odnieść wrażenie, że jest to tak ukryty proces, że nie da się przed nim obronić to jednak każdy człowiek ma różne mechanizmy obronne (a inne może wypracować), przy których chciałabym się zatrzymać poniżej:

  • Habituacja
    Jest to bardzo prosty, naturalny mechanizm, którego istotą jest zanikanie reakcji na powtarzające się bodźce, które stopniowo stają się obojętne. W przypadku manipulacji bodźcami tymi są np. pochlebstwa, powoływanie się na autorytety, wywoływanie poczucia winy.
  • Reaktancja
    Mechanizm ten uruchamia się również w sposób naturalny w sytuacji poczucia zagrożenia własnej wolności. Kiedy wolność ta jest zagrożona pojawiają się różne emocje (np. złość, frustracja), które z kolei uruchamiają zachowania dążące do odzyskania autonomii i swobody. W takiej sytuacji zachowania „niedozwolone” stają się bardziej atrakcyjne, uruchamia się przekora czy dążenie do zachowań przy manipulatorze niedostępnych. Sam manipulator, jako osoba będąca źródłem ograniczonej wolności może spotkać się z agresją, a czasem również atakiem.
  • Moralność
    Jest to mechanizm osobowościowy, którego podstawą są własne silne przekonania i wiedza na dany temat. Mechanizm ten jest dostępny częściej dla osób o tzw. „silnej osobowości”, ale można również dążyć do jego wypracowania.
  • Dystans do sytuacji i poczucie humoru
    Bycie w środku jakieś sytuacji czy grupy ogranicza pole widzenia, dlatego dystans do tego jest najlepszym i też najłatwiejszym sposobem zaobserwowania szerszej perspektywy oraz stwierdzenia, czy rzeczywiście jest tak, jak ktoś sytuację przedstawia. Podobnie poczcie humoru jest niezastąpione w redukowaniu działań manipulatora. Stałe zdystansowanie i rozweselające spojrzenie na próby kontroli powoduje stopniowe osłabienie działań, a w efekcie całkowitą z nich rezygnację.
  • Zmiana oceny na opinię
    Ochroną siebie jest również nazywanie sposobu komunikacji manipulatora, a zatem wygłaszanych przez niego ocen. Takie stwierdzenia należy przeformułować na opinię (np. „rozumiem, że takie masz zdanie/ opinię) oraz odnieść się do niej zgodnie z własnym poglądem. Taki sposób pokazywania rozmówcy własnej autonomii nie daje przestrzeni do skutecznej manipulacji, co w efekcie prowadzi do rezygnacji z niej.
Logo Sensity.pl

Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.

Umów online spotkanie z terapeutą

www.sensity.pl