Jednym z nas świąteczna muzyka, dekoracje witryn sklepowych oraz oczekiwanie na Boże Narodzenie sprawiają przyjemność, niestety dla niektórych grudzień to czas zmęczenia oraz stresu. Jeśli okres świąteczny jest bardzo intensywny, to zdarza się, że zaczynamy czuć się gorzej dopiero po 1. stycznia. Wynika to z nadmiernego stresu, wyczerpania, a czasem także rozczarowania, których doświadczyliśmy podczas przygotowań do świąt i Sylwestra.
Skąd bierze się w nas taki poziom stresu przed świętami?
Po pierwsze: pod wpływem mediów wyobrażamy sobie, że nasze święta muszą być idealne. Często nie zdajemy sobie sprawy, że reklamy telewizyjne, katalogi produktów, prasa itp. tworzą wizerunek, któremu nie jesteśmy w stanie sprostać. Jeśli nasze oczekiwania wobec świąt będą realistyczne, to unikniemy rozczarowania.
Po drugie: próbujemy uszczęśliwić wszystkich członków rodziny rzeczami, które wcale nie są tak istotne, jak nam się wydaje. Takie próby wiążą się z ryzykiem przekroczenia naszego budżetu oraz z tym, że nie zadbamy o czas dla siebie i dla ukochanej osoby. Bardzo często w okresie świątecznym jeden z małżonków czuje, że druga osoba poświęca mu zbyt mało uwagi – możemy o tym przeczytać w artykule Jak uniknąć konfliktów w małżeństwie w okresie świątecznym?
Po trzecie: zakupy, gotowanie, sprzątanie, przygotowywanie rodzinnych spotkań, to wszystko sprawia, że w grudniu odczujemy napięcie oraz wyczerpanie.
Jak możemy się przygotować, aby stres nie zepsuł nam nadchodzących świąt?
Wyznaczmy rozsądne cele. Zacznijmy od tego, aby nasze oczekiwania wobec siebie i innych były realne do osiągnięcia:
1. Planujmy z wyprzedzeniem
Warto wyznaczyć sobie konkretne dni na: zakupy, sprzątanie, przygotowanie wigilijnych potraw, wizyty u rodziny, spotkania z przyjaciółmi i inne aktywności. Zapobiegnie to niespodziewanym wydatkom oraz zmniejszy towarzyszący nam poziom stresu związany z nagłymi zmianami. Harmonogram powinni ustalić przed wszystkim ci, którzy czują, że nie panują nad tym, co się dzieje wokół nich w okresie świątecznym.
2. Trzymajmy się budżetu
Zanim zaczniemy świąteczne zakupy, to zaplanujmy nasz budżet. Zastanówmy się, ile możemy wydać na produkty spożywcze, a ile na prezenty. Nie przekraczajmy tych kwot. Jeśli nasz budżet jest skromny, to zaproponujmy na przykład własnoręcznie wykonane przedmioty albo domowe przetwory.
3. Nauczymy się mówić “nie”
Gdy będziemy godzić się tylko na to, w czym chcemy brać udział, to nie poczujemy się tak przytłoczeni obowiązkami. Jeśli to niemożliwe, żeby odmówić szefowi, który nas prosi, żebyśmy zostali po godzinach, to postarajmy się w zamian zrezygnować z czegoś innego z listy rzeczy do zrobienia, aby wynagrodzić sobie ten czas. Im szybciej nauczymy się mówić “nie”, czasem również własnym wymaganiom wobec siebie samych, tym szybciej poczujemy się mniej zestresowani oraz mniej zaniepokojeni tym, że zabraknie nam czasu.
4. Zadbajmy o czas dla siebie
Wystarczy spędzenie w samotności 15 minut (bez rozpraszania się), aby odświeżyć umysł i zyskać energię do dalszego działania. Możemy udać się na spacer, posłuchać muzyki lub po prostu posiedzieć samotnie w pokoju. Ważne, aby przez tę chwilę nasz umysł się oczyścił, oddech spowolnił, a nas ogarnął spokój.
5. Zapomnijmy o idealnych świętach
Świąteczne tradycje się zmieniają, dlatego warto wybrać te, na których nam najbardziej zależy. Nie starajmy się spełniać oczekiwań wszystkich członków rodziny, bo to na pewno nam się nie uda. U nikogo święta nie wyglądają jak z przysłowiowego obrazka.
Z drugiej strony, my też bądźmy wyrozumiali. Akceptujmy naszą rodzinę, taką jaka jest, nawet gdy okazuje się, że nie spełnia naszych oczekiwań. Podczas świąt odłóżmy spory na bok. Bądźmy wyrozumiali, gdy ktoś z naszej rodziny będzie zdenerwowany lub przygnębiony, gdyż być może, on także odczuwa skutki świątecznego stresu.
6. Nauczymy się rozmawiać z rodziną
Naturalnie członkowie naszej rodziny będą ciekawi, co się dzieje w naszym życiu. Niektóre z ich pytań możemy uznawać za uciążliwe. Nie denerwujmy się wtedy. Jeśli czujemy się naciskani, to nie bójmy się powiedzieć, że rozmowa na ten temat jest dla nas trudna. Najlepiej, gdy będziemy szczerzy ze swoimi bliskimi. Jeśli spodziewamy się niezręcznych pytań na temat związku, to omówmy wcześniej tę sytuację z partnerem. Nie możemy kontrolować tego, co powiedzą nasi krewni, ale możemy kontrolować naszą reakcję na ich słowa.
Ostatnio w mediach ukazała się propozycja założenia firmy, która wypożyczałaby na święta “idealną rodzinę”. Taka rodzina przyjdzie i wyjdzie o czasie, nie będzie zadawała niepokojących pytań, ani opowiadała wstydliwych historii. Ale zastanówmy się, jaki sens miałyby spotkania w takim gronie? Pamiętajmy, że te wszystkie dobre rady członków rodziny wynikają przede wszystkim z troski o nas. A my przecież możemy je potraktować z przymrużeniem oka.
7. Zaakceptujmy nasze emocje
Nie możemy się zmusić, abyśmy przez cały czas byli weseli, uśmiechnięci, tylko dlatego, że nadeszły święta. W sytuacji, gdy na przykład spędzamy święta z dala od bliskich, to normalne, że będziemy odczuwać smutek lub tęsknotę. Nie możemy zaprzeczać istnieniu swoich emocji.
8. Poznajmy swoje punkty krytyczne
Powinniśmy zdać sobie sprawę, kiedy osiągamy tzw. punkt krytyczny. Każdy z nas ma moment, w którym czuje, że jeżeli coś jeszcze pójdzie nie tak, to nie da rady tego udźwignąć. Jeśli będziemy świadomi, kiedy nadchodzi nasz punkt krytyczny, wtedy możemy odpowiednio zareagować – zatrzymać się, wziąć głęboki oddech, ochłonąć, odpocząć. W ten sposób możemy nauczyć się unikać podobnych sytuacji w przyszłości.
9. Prośmy o pomoc
Jedną z przyczyn naszego złego samopoczucia w okresie świątecznym, jest to, że zbyt wiele chcemy zrobić na własną rękę. Jeśli sytuacja zaczyna nas przytłaczać, to nie bójmy się poprosić bliskich o pomoc – prośmy o pomoc tak często, jak czujemy, że jest to nam potrzebne. Nie obawiajmy się mówić o tym szczerze i bezpośrednio. Przede wszystkich nie oczekujmy, że druga osoba się domyśli czego potrzebujemy.
10. Poszukajmy wsparcia
Jeśli potrzebujemy wparcia, gdyż nie radzimy sobie ze stresem i zmęczeniem, które nas ogarniają w tym okresie, bądź gdy czujemy się osamotnieni ze swoimi problemami, wówczas warto umówić się na spotkanie z terapeutą Sensity.
__
Tekst opracowała Agata Baca
*na podstawie artykułów: Nancy Williams, Holiday Stress Survival Guide, 2006, John Grohol, 12 Tips to Keep Joy in the Holidays, psychcentral.com, Shelece McAllister, Prepping Yourself for “Those” Awkward Holiday Conversations, Healthy Relationships California
Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.
