Patchworkowa rodzina – kto zasiądzie przy stole wigilijnym?

Co oznacza termin patchworkowa rodzina?

Patchwork to produkt wykonany metodą łączenia poprzez zszywanie różnorodnych materiałów, różniących się kolorem, strukturą, kształtem. W określeniu do rodzin ma oznaczać, połączenie się różnych osób w jedną funkcjonującą komórkę społeczną jaką jest rodzina. Budowanie patchworkowej rodziny na podobieństwo uszycia patchworku wymaga cierpliwości, czasu, pracowitości, sumienności, kreatywności.

Patchworkowa rodzina (z ang. blended family) oznacza rodzinę “zrekonstruowaną” lub wielodzietną. Powstaje w wyniku ponownego założenia rodziny przez osoby, wśród których jedna, lub obie doświadczyły w przeszłości rozwodu. Składa się z dwójki partnerów posiadających dzieci ze swoich poprzednich związków i często również posiadają przynajmniej jedno dziecko z aktualnego związku.

Patchworkowa rodzina – cechy charakterystyczne

Cechy charakterystyczne rodziny zrekonstruowanej:

• Członkowie rodziny patchworkowej zwykle utracili bliską sobie osobę w wyniku śmierci, lub rozpadu małżeństwa. Takie doświadczenia, często bolesne, istotnie wpływają na jakość relacji między członkami rodziny patchworkowej.
• W rodzinie zrekonstruowanej jedno z rodziców dziecka nie żyje lub w wyniku rozwodu rodziców mieszka oddzielnie. Często drugi rodzic założył również własną, nową rodzinę. Dziecko z rodziny zrekonstruowanej najczęściej ma przy sobie jednego biologicznego rodzica. Rodzic mieszkający oddzielnie najczęściej współuczestniczy w wychowaniu dziecka. Jednak główny ciężar wychowania i opieki nad dzieckiem spoczywa na rodzicu, z którym mieszka oraz na jego nowym partnerze, z którym buduje nową rodzinę.
• Przynależność do rodziny zrekonstruowanej nie jest jasno określona ani ze względu na więzy biologiczne ani na status prawny.
• Dzieci w rodzinie zrekonstruowanej należą do więcej niż jednej wspólnoty rodzinnej. Posiadają np. trzy albo i cztery pary dziadków i babć.
• Najczęściej rodzice biologiczni oboje posiadają równe prawa. Rodzic przybrany nie posiada praw rodzicielskich wobec dziecka swojego partnera. Dzieci i ich przybrane rodzeństwo nie są ze sobą spokrewnione.
• W rodzinie patchworkowej partnerzy biologicznych rodziców przyjmują rolę macochy i ojczyma.
• Rodzina zrekonstruowana bardzo często nie jest akceptowana przez rdzennych członków rodzin. Przede wszystkim z powodu rozwodu, jak również ponownego zawarcia związku małżeńskiego.
• Członkowie rodziny zrekonstruowanej muszą zbudować swoją historię.

Jak zorganizować święta w patchworkowej rodzinie?

Święta Bożego Narodzenia kojarzą się najczęściej z rodzinnym czasem spędzonym w magicznej atmosferze. Jak to zrobić, gdy małżeństwo przestało istnieć? Ludzie rozeszli się w dwóch oddzielnych kierunkach a uczucia im towarzyszące to teraz pretensje, żal, rozczarowanie, smutek?

Jak zorganizować święta, gdy związaliśmy się z nowymi partnerami? Zaś z byłym mężem/żoną łączą nas dzieci. Nasz wybranek ma również dzieci z poprzedniego związku.

Zorganizowanie świąt w patchworkowej rodzinie to nie lada wyzwanie. Jednak mogą być przyjemnym czasem, jeśli tylko zadbamy o kilka zasad.

Rozmowa o oczekiwaniach

Po pierwsze, porozmawiajcie o swoich potrzebach i wzajemnych oczekiwaniach! Jak sobie wyobrażacie wigilijny wieczór, co dla was jest ważne? Jakie są wasze obawy i wątpliwości?

Rozwód to rozwód

Warto pamiętać, że najprawdopodobniej nie wszyscy członkowie w rodzinie rdzennej akceptują fakt rozwodu, czy zawarcia ponownie związku małżeńskiego.

Cudów nie ma! Jeśli sprawy, które przez wiele tygodni, czy miesięcy, przysparzają trudności, nieporozumień czy konfliktów dorosłym członkom rodziny najprawdopodobniej nie zostaną pozytywnie załatwione przy wigilijnym stole. Jeśli ktoś na to liczy, najprawdopodobniej się rozczaruje.

Zadbanie o komfort dziecka

Pamiętaj, że tyle ile osób w patchworkowej rodzinie tyle potrzeb i oczekiwań. Każdy ma swoją odrębną historię. Rodzina patchworkowa swoją historię musi dopiero zbudować.

Spełnienie wszystkich potrzeb bywa trudne. Pierwsze problemy mogą się pojawić już w kwestii: kto wspólnie zasiądzie do uroczystej kolacji?

Najważniejsze to zadbać o komfort i dobre samopoczucie oraz bezpieczeństwo dzieci. Utrata rodzica czy rozwód to dla dziecka traumatyczne doświadczenie. Towarzyszy temu uczucie smutku, żalu. Dzieci często czują się zagubione, obwiniają się. Myślą, że tata wyprowadził się dlatego, że nie były grzeczne – “Gdyby słuchały się rodziców, wciąż byliby szczęśliwą rodziną”.

Niektórzy rodzice chcą zrekompensować dziecku brak rodzica na co dzień, więc planują wspólne spędzenie okresu świątecznego czy chociażby wspólnej kolacji wigilijnej. Takie rozwiązanie najczęściej przynosi skrajne emocje, nie zawsze służące ani dorosłym ani dziecku. Wspólne święta z obojgiem rodziców mogą przynieść dziecku nadzieje: “Jeśli rodzice są razem w święta to może będzie jak dawniej? Może rodzice do siebie wrócą?”. Święta szybko miną, co wtedy powiesz dziecku, jak wytłumaczysz dlaczego nie możecie być razem? Wspólnie jeść obiadu w niedzielę?

Bywa, że rodzice są nieszczęśliwi, że mieliby spędzić wigilię bez dziecka. Oboje mają do siebie pretensje i żal. Dzieci wyczuwają te emocje. Czują się zobowiązane, by zadbać o dobry nastrój rodzica. Próbują uszczęśliwić rodzica, a to prowadzi prędzej do złości dziecka i buntu niż odczuwanej przez dziecko przyjemności.

Warto pamiętać, że to rodzic powinien zadbać o poczucie bezpieczeństwa i spokój dziecka. Zdecydowanie lepiej zadbać o to, by to co dzieje się w świąteczny czas było spójne, zrozumiałe i adekwatne do tego, co dzieje się w życiu dziecka poza świątecznym okresem. Rozmawiajmy z dzieckiem, dowiedzmy się jak chciałoby spędzić wigilię.

Może będzie lepiej, gdy w tym roku dziecko spędzi spokojny wieczór wigilijny z tatą, jednocześnie czując, że mama to akceptuje i rozumie. Bez gonitwy i emocjonalnej huśtawki.

Nie zaskakujmy dziecka niespodzianką dotyczącą poznania nowej partnerki taty, czy nowego partnera mamy albo nowego braciszka czy siostrzyczki. Takimi decyzjami można sprawić więcej przykrości czy nawet krzywdy niż przyjemności!

Do powyższych zdarzeń należy skrupulatnie dziecko przygotować, porozmawiać z nim o zmianach, jakie niosą nasze wcześniejsze decyzje. Zanim to się stanie usłysz jego obawy, niepokoje. W takich momentach dziecko potrzebuje czuć się kochane i ważne! Dziecka nie wolno zaskakiwać!

Święta powinny być ciepłe, radosne i przewidywalne dla dziecka. Szybsze bicie serca powinny jedynie przynieść prezenty pod choinką.

Planuj, dokonuj wyborów

Zadbajmy o to, aby w świąteczny czas nie narażać się na nieprzyjemności związane z odrzuceniem np. przez jednego z rodziców naszego nowego partnera. Wprowadzenie nowego partnera do rodziny zdecydowanie lepiej przełożyć na neutralny czas, który jest pozbawiony świątecznego napięcia i stresu.

Nawet w tradycyjnej rodzinie, bywa, że święta wymagają świetnej logistyki, organizacji i planu. Zaczyna się gonitwa łączenia dwóch kolacji świątecznych w jeden wieczór. Najwięcej nieporozumień pojawia się w związku z decyzją do kogo pojedziemy pierwszego dnia świąt, jak podzielić ten wigilijny czas. To co sobie w ten sposób fundujemy, to rozczarowanie, pośpiech i zmęczenie, zamiast oddechu i spokoju – “Nie zjedz za dużo, bo mamie będzie przykro, gdy do niej pojedziemy najedzeni”.

Ważne to mieć plan. Trzeba dokonać wyboru. Coś stracić, żeby coś zyskać.

Komfort

Komfort lojalności jest niezbędny do uzyskania spokoju. Zarówno dla dziecka, jak i dorosłego. Warto wybrać jedno miejsce. Porozmawiać z bliskimi o decyzji – jak spędzimy w tym roku wigilię i świąteczny czas. Wyjaśnić wybór. Warto pozwolić sobie na oddech, spokój i bliskość w atmosferze życzliwości i zrozumienia. Bez pośpiechu, bez wyrzutów sumienia czy poczucia winy.

Patchworkowa rodzina narażona jest w swojej codzienności na wiele trudności i konfliktów. Z każdym dniem buduje się historia jej członków. Potrzeba czasu, dojrzałości i odpowiedzialności, zrozumienia i wzajemności, ciepła i zaangażowania, żeby była bezpieczna i dobra dla członków rodziny. W takiej atmosferze najprawdopodobniej nasze święta będą ciepłe i szczęśliwe.

Sensity

Sensity.pl to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. Sensity.pl nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny.

Umów online spotkanie z terapeutą