Część poradnika „Płonący dom. Poradnik Sensity o kryzysie w związku” · Moduł 6. Gdy sama terapia par nie wystarczy · część 23 z 28
W skrócie: Ma sens pod jednym warunkiem: osoba uzależniona podejmuje leczenie, a wspólna praca toczy się w ramach kontraktu na trzeźwość. Bez tego nałóg broni się zaprzeczaniem i rozmowa o związku nie posuwa się naprzód. Partner osoby uzależnionej nie musi jednak czekać, aż druga strona dojrzeje do zmiany, i może zacząć od własnej psychoterapii.
Czym jest nałóg w związku?
Uzależnienie od alkoholu, substancji, hazardu czy seksu odbiera związkowi poczucie bezpieczeństwa. W mojej praktyce rzadko okazuje się problemem zupełnie osobnym. Zwykle zaczyna się jako sposób na uciszenie napięcia, z którym człowiek inaczej sobie nie radzi, na przykład jako wieczorny kieliszek albo zakład, a z czasem zaczyna rządzić całym domem.
Gdy jedno z partnerów ucieka w znieczulenie, drugie odruchowo zaczyna je ratować. Tłumaczy przed rodziną jego nieobecności, a w domu liczy butelki w szafce i nasłuchuje, w jakim stanie partner wróci. Taki układ nazywa się współuzależnieniem, choć samo pojęcie budzi spór wśród badaczy i nie jest rozpoznaniem klinicznym. Zespół Grega Deara przejrzał opublikowane definicje współuzależnienia i znalazł w nich cztery powracające wątki: skupienie na drugiej osobie kosztem siebie, rezygnację z własnych potrzeb, próby kontrolowania partnera i tłumienie uczuć. Łatwo rozpoznać w nich układ ratownika i osoby ratowanej, opisany w części 2.3.
Czy bliska osoba może pomóc, skoro to nie ona pije?
Może, i to bardziej, niż się zwykle sądzi. William Miller ze współpracownikami porównał trzy sposoby pracy z bliskimi osób, które piły i nie chciały się leczyć. W programie CRAFT rodzina uczy się wzmacniać trzeźwość i przestaje osłaniać picie przed jego skutkami, czyli na przykład nie dzwoni już rano do szefa z wymówką. Po tym programie leczenie podjęło 64 procent osób uzależnionych, po interwencji konfrontacyjnej 30 procent, a gdy bliscy chodzili na grupy Al-Anon, zaledwie 13 procent. Wyniki te sugerują, że łagodność połączona z jasnymi granicami bywa skuteczniejsza od przymusu.
Dlatego osoba, której partner nie chce słyszeć o terapii, może zacząć od psychoterapii indywidualnej w Sensity. Wspólną terapię par podejmujemy dopiero wtedy, gdy osoba uzależniona rozpocznie leczenie i przyjmie kontrakt na trzeźwość. Przy czynnym nałogu zaprzeczanie zasłania prawdę o związku, a kontrakt chroni wspólną pracę przed manipulacją.
Wspólną pracę z parą, w której pojawia się uzależnienie, podejmujemy wtedy, gdy osoba uzależniona się leczy. Szczegóły opisujemy na stronie terapii uzależnień dla par. Spotykamy się w gabinecie w Warszawie i online.
Najczęstsze pytania
Czy terapia par pomoże, jeśli mąż pije?
Może pomóc, jeśli mąż równolegle podejmie leczenie i dotrzyma kontraktu na trzeźwość. Leczenia uzależnienia terapia par jednak nie zastąpi.
Co to jest współuzależnienie?
Tak nazywa się układ, w którym bliska osoba podporządkowuje życie nałogowi partnera, kontroluje go i osłania kosztem siebie. Pojęcie to nie jest diagnozą kliniczną.
Co zrobić, gdy partner pije i nie chce się leczyć?
Najlepiej zacząć od własnej psychoterapii. Kiedy bliscy zmieniają postawę, rośnie szansa, że osoba uzależniona podejmie leczenie.
Czytaj także: strona oferty terapii par · terapia uzależnień dla par · psychoterapia indywidualna · gdy partner nie chce terapii · „Wieczorny drink jako sposób na wyciszenie… samoleczenie ADHD w związku” · część 2.3 (Ratownik i Ofiara)
O autorce
Marta Mauer-Włodarczak jest psychoterapeutką par i założycielką poradni Sensity. Z parami pracuje od 2006 roku, a w swojej pracy dużo uwagi poświęca rodzinom pochodzenia obojga partnerów i temu, jak dawne wzorce wracają w małżeństwie. Poradnik powstał na podstawie jej praktyki oraz doświadczeń zespołu psychoterapeutów Sensity, który od 2010 roku pomaga parom w gabinecie w Warszawie i online.
Bibliografia
- Miller, W. R., Meyers, R. J., Tonigan, J. S. (1999). Engaging the unmotivated in treatment for alcohol problems: A comparison of three strategies for intervention through family members. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 67(5), 688–697.
- Dear, G. E., Roberts, C. M., Lange, L. (2004). Defining codependency: A thematic analysis of published definitions. W: S. Shohov (red.), Advances in Psychology Research, t. 34 (s. 189–205). New York: Nova Science Publishers.
Spis treści poradnika · część 23 z 28
