Część poradnika „Płonący dom. Poradnik Sensity o kryzysie w związku” · Moduł 6. Gdy sama terapia par nie wystarczy · część 24 z 28
W skrócie: Nawet stabilny związek może się zachwiać, gdy musi udźwignąć więcej niż zwykle, na przykład połączenie dwóch rodzin albo lata bolesnych starań o dziecko. W rodzinie patchworkowej pomagają cierpliwość i jasny podział ról. Po stracie najważniejsze jest to, żeby partnerzy nie przeżywali żałoby każde osobno.
Dlaczego w rodzinie patchworkowej jest tak trudno?
Patricia Papernow, amerykańska psycholożka zajmująca się rodzinami zrekonstruowanymi, zwraca uwagę na ich szczególną budowę. W pierwszej rodzinie para jest razem, zanim pojawią się dzieci, natomiast w patchworku więź rodzica z dzieckiem jest starsza i silniejsza niż więź nowych partnerów. Rodzic biologiczny stoi więc pośrodku, rozdarty między dwiema lojalnościami. Nowy partner zostaje na zewnątrz i czuje się pominięty, choćby wtedy, gdy dziecko przy kolacji zwraca się tylko do mamy. Papernow opisuje ten układ jako podział na „swoich” i „obcych”.
Przestrzega też przed złudzeniem, że po kilku miesiącach dobrej woli wszyscy staną się jedną rodziną. Według jej obserwacji zżywanie się trwa zwykle kilka lat, a w części rodzin znacznie dłużej. Dzieci pilnują lojalności wobec drugiego rodzica biologicznego, dlatego dorosły, który zbyt wcześnie bierze się do wychowywania, napotyka opór. Papernow radzi więc, żeby na początku dyscyplinę zostawić rodzicowi biologicznemu, a ojczym czy macocha budowali w tym czasie zwykłą, życzliwą relację z dzieckiem, na przykład przy wspólnym gotowaniu albo w drodze na trening.
Patrzę na rodzinę jak na system, dlatego w pracy z takimi parami pamiętamy także o byłych partnerach i dziadkach. Choć nie siedzą przy wspólnym stole, współtworzą atmosferę w domu. Gdy napięcie obejmuje cały dom, proponujemy w Sensity terapię rodzinną. Więcej o tym, skąd biorą się napięcia w rodzinie patchworkowej, jak przeżywają je dzieci i ile trwa zżywanie się, piszemy w artykule Rodzina patchworkowa.
Dlaczego niepłodność i strata tak bardzo oddalają partnerów?
Wieloletnie starania o dziecko i poronienia działają na związek jak przewlekły stres. Zespół Ying z Hongkongu przejrzał 33 badania. W badaniach żony przeżywały niepłodność silniej niż mężowie: częściej odczuwały lęk i przygnębienie, częściej też wstyd. Zadowolenie ze związku i z życia seksualnego okazało się jednak u obu płci podobne, a wsparcie partnera wyraźnie zmniejszało stres zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
W gabinecie widzę, jak ta różnica prowadzi do samotności we dwoje. Żona potrzebuje rozmawiać o stracie, a mąż pilnuje terminów wizyt i wyników badań, bo uważa, że ktoś w tej sytuacji musi być silny. Każde z nich ma poczucie, że drugie go nie rozumie. Po stracie ciąży taki rozdźwięk bywa szczególnie groźny. W dużym amerykańskim badaniu Katherine Gold i współpracowników pary po poronieniu rozstawały się o 22 procent częściej niż te, którym urodziło się dziecko, a po urodzeniu martwego dziecka o 40 procent częściej. W tym czasie wiele zależy od tego, czy partnerzy przeżywają żałobę razem. Każde z nich może opłakiwać stratę po swojemu, byle w obecności drugiego.
Pary w rodzinie patchworkowej, w trakcie starań o dziecko albo po stracie mogą przyjść na wspólną konsultację. Spotykamy się w gabinecie w Warszawie i online.
Najczęstsze pytania
Jak budować relację z dziećmi partnera?
Powoli, bez wymuszania bliskości i z szacunkiem dla lojalności dziecka wobec drugiego rodzica. Wychowywanie lepiej na początku zostawić rodzicowi biologicznemu.
Ile trwa zżywanie się rodziny patchworkowej?
Według Patricii Papernow zwykle kilka lat, a w części rodzin dłużej. Trudne pierwsze lata są przewidywalnym etapem, przez który przechodzi większość takich rodzin.
Jak wspierać się po poronieniu?
Rozmawiać o stracie i nie oczekiwać, że żałoba drugiej osoby będzie wyglądać tak samo. Nierzadko pomaga wsparcie psychologiczne dla obojga partnerów.
Czy terapia par pomaga w trakcie in vitro?
Tak. Pozwala przejść przez ten czas razem i zadbać o związek, który między wizytami w klinice łatwo schodzi na dalszy plan.
Czytaj także: strona oferty terapii par · terapia rodzinna · psychoterapia indywidualna · terapia par online · poradnik „Niewidzialne Klatki”
O autorce
Marta Mauer-Włodarczak jest psychoterapeutką par i założycielką poradni Sensity. Z parami pracuje od 2006 roku, a w swojej pracy dużo uwagi poświęca rodzinom pochodzenia obojga partnerów i temu, jak dawne wzorce wracają w małżeństwie. Poradnik powstał na podstawie jej praktyki oraz doświadczeń zespołu psychoterapeutów Sensity, który od 2010 roku pomaga parom w gabinecie w Warszawie i online.
Bibliografia
- Papernow, P. L. (2013). Surviving and Thriving in Stepfamily Relationships: What Works and What Doesn’t. New York: Routledge.
- Ying, L. Y., Wu, L. H., Loke, A. Y. (2015). Gender differences in experiences with and adjustments to infertility: A literature review. International Journal of Nursing Studies, 52(10), 1640–1652.
- Gold, K. J., Sen, A., Hayward, R. A. (2010). Marital and cohabiting dissolution after miscarriage and stillbirth. Pediatrics, 125(5), e1202.
Spis treści poradnika · część 24 z 28
