Część poradnika „Płonący dom. Poradnik Sensity o kryzysie w związku” · Moduł 5. Ciało i intymność · część 20 z 28
W skrócie: Zaburzenia erekcji albo ból i suchość podczas współżycia mogą mieć przyczyny medyczne, dlatego zawsze zaczynamy od lekarza. Jeśli lekarz nie znajduje wyjaśnienia albo leczenie pomaga tylko częściowo, źródło często leży w relacji. Bywa wtedy, że ciało wyraża sprzeciw, którego człowiek nie potrafi wypowiedzieć słowami.
Od czego zacząć, gdy ciało odmawia współpracy?
Zawsze od lekarza, najczęściej urologa albo ginekologa. Mam ku temu konkretny powód, ponieważ zaburzenia erekcji bywają wczesnym sygnałem chorób serca i naczyń. Ian Thompson ze współpracownikami przyjrzał się w dużym amerykańskim badaniu ponad dziewięciu tysiącom mężczyzn po pięćdziesiątym piątym roku życia. Pojawienie się zaburzeń erekcji wiązało się u nich z wyższym ryzykiem późniejszych incydentów sercowo-naczyniowych. Również ból przy współżyciu może mieć przyczyny ginekologiczne, które wymagają leczenia. Dopóki lekarz nie zbada takich objawów, nie przypisuję ich nerwom.
Jeśli badania niczego nie wyjaśniają albo leczenie przynosi tylko częściową poprawę, dobrze jest przyjrzeć się temu, co dzieje się między partnerami poza sypialnią.
Czy problemy seksualne mogą mieć przyczynę w związku?
Tak, i zdarza się to częściej, niż się powszechnie sądzi. Jeśli w ciągu dnia padają krytyczne uwagi albo ktoś przekracza granice, układ nerwowy przestawia się na obronę. W takim stanie trudno o podniecenie, bo ono potrzebuje poczucia bezpieczeństwa i odprężenia. Ciało potrafi zamknąć się przed kimś, kogo układ nerwowy zaczął traktować jak zagrożenie, nawet jeśli w myślach człowiek wciąż tę osobę kocha.
Wiele wyjaśniają tu badania Davida Barlowa z lat osiemdziesiątych. U mężczyzn bez trudności seksualnych sam lęk nie osłabiał podniecenia, a w niektórych warunkach nawet je wzmacniał. U mężczyzn z zaburzeniami erekcji działał odwrotnie, ponieważ cała ich uwaga kierowała się na to, czy „tym razem się uda”. Barlow nazwał to zakłóceniem poznawczym. Wcześniej Masters i Johnson opisali zjawisko pokrewne, czyli przyglądanie się sobie z boku w trakcie zbliżenia zamiast przeżywania go. W związku pełnym napięcia łatwo wtedy patrzeć na siebie oczami sędziego, a każda nieudana próba zwiększa lęk przed następną.
Jeśli trudności w seksie mają źródło w relacji, para może nad nimi pracować wspólnie. Spotykamy się w gabinecie w Warszawie i online.
Dlaczego samo leczenie objawów czasem nie wystarcza?
W mojej pracy widzę, że leki i zabiegi wiele zmieniają, gdy przyczyna leży przede wszystkim w ciele. Kiedy jednak ciało reaguje na relację, poprawa często okazuje się krótka, bo źródło napięcia między partnerami wciąż działa. Pomaga wtedy połączenie dwóch dróg: dalszej opieki lekarskiej albo seksuologicznej i pracy nad tym, co przez lata narosło między dwojgiem ludzi.
Najczęstsze pytania
Czy problemy z erekcją mogą mieć przyczynę psychiczną?
Tak, i nie zdarza się to rzadko. Napięcie w związku i lęk przed oceną należą do najczęstszych przyczyn. Najpierw trzeba jednak wykluczyć podłoże medyczne, bo zaburzenia erekcji mogą być wczesnym objawem chorób serca i naczyń.
Czy terapia par pomaga przy problemach seksualnych?
Tak, zwłaszcza gdy trudności wiążą się z nierozwiązanymi konfliktami albo z brakiem poczucia bezpieczeństwa w związku. Czasem potrzebna jest równolegle pomoc seksuologa.
Do kogo najpierw: do lekarza czy na terapię?
Do lekarza. Terapię można zacząć równolegle albo po wykluczeniu przyczyn zdrowotnych.
Czytaj także: strona oferty terapii par · część 5.1 (gaz i hamulec) · część 1.3 (zalanie emocjonalne)
O autorce
Marta Mauer-Włodarczak jest psychoterapeutką par i założycielką poradni Sensity. Z parami pracuje od 2006 roku, a w swojej pracy dużo uwagi poświęca rodzinom pochodzenia obojga partnerów i temu, jak dawne wzorce wracają w małżeństwie. Poradnik powstał na podstawie jej praktyki oraz doświadczeń zespołu psychoterapeutów Sensity, który od 2010 roku pomaga parom w gabinecie w Warszawie i online.
Bibliografia
- Thompson, I. M., Tangen, C. M., Goodman, P. J., Probstfield, J. L., Moinpour, C. M., Coltman, C. A. (2005). Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA, 294(23), 2996–3002.
- Barlow, D. H. (1986). Causes of sexual dysfunction: The role of anxiety and cognitive interference. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 54(2), 140–148.
- Masters, W. H., Johnson, V. E. (1970). Human Sexual Inadequacy. Boston: Little, Brown.
Spis treści poradnika · część 20 z 28
